Geçmiş, kolay kolay unutulmayan, aklımızın bir köşesinde hep yazılı olan, kimi zaman anılarla kimi zaman düşüncelerle yaşatılan zaman dilimidir. Gelecek ise, ilerde ne olmak istediğimiz, hayallerimiz, yapmak istediğimiz veya gezmek istediğimiz yerler, düşlediğimiz yaşam kısaca ilerde hayatımızı kapsayan zamansız zaman dilimidir. İnsanlar geçmiş ve geleceği bu kadar düşünüyorken şimdiki zamanda neler yapıyorlar veya hayat akıp gidiyor, peki biz bunun farkında mıyız?


Şuan yaşadığımız hayatta kendimizi ve etrafımızdakileri an be an fark etmek olayına Mindfulness denir. Mindfulness aslında insanın doğasında bulunan ama zamanla zihnin sürekli düşünmesiyle zayıflamış bir yetenektir. Bu yeteneğimizi mindfulness pratikleri ile tekrar güçlendirip anda olma eğilimimizi geliştirip ve zihnimizde berraklık ve netlik sağlarız. Böylece hayattaki amacımız, bizi biz yapan davranışları fark eder anı yakalarız. Bu anlar kimi zaman fark edemediğimiz güzellikleri yakalamaya kimi zaman hayattaki zorlukları, stresli anları daha iyi yönetmemize neden olur.

İngilizce’de mind –zihin; full –dolu, yani zihnin doluluğu anlamına gelse de, ‘mindful’ kişinin dikkat ve farkındalık seviyesinin yüksek, zihnini anda tutabildiği bir olma halidir. Dikkat ve farkındalık meditasyon teknikleri Zazen Doğu felsefesine dayanmaktadır. 1975’lerde Thich Nhat Hanh’ın ‘Farkındalığın Mucizesi’ kitabı ve 1980’lerde Jon Kabat-Zinn’in Massachusetts Üniversitesi’nde kurduğu Farkındalık Temelli Stres Azaltma (MBSR; Mindfulness Based Stress Reduction) programıyla Mindfulness Batı’ya taşınmış oldu. Bugün, Pozitif Psikolojinin bir alt dalı olarak yer almakta ve psikoloji, nörobilim, nöropsikoloji bilim dallarıyla ortak araştırmalara konu olmaktadır.

Mindfullnes uygulaması ise 3 adımdan oluşmaktadır;

1.Dikkat: Mevcut anda olan bir unsura tümüyle odaklanmak. Mevcut anda, yani ‘şu anda’ var olan herhangi bir şey olabilir, odak noktamız; yürüyüşümüz, yaşadığımız bir olay veya bir deneyim, duygusal (emotional feeling) veya bedensel (physical sensation) bir his, zihnimizden geçen bir düşünce, veya etrafımızda gördüğümüz herhangi bir eşya…
2.Farkındalık: Dikkat çalışması sırasında aklımıza gelen düşünceleri, zihnimizin ürettiği hikayeleri, geçmiş-gelecek arasında gezintiyi, yargılamaları ve düşüncelere dalıp gitmeleri fark etmek… Sadece fark etmek, ve kabul etmek.
3.Yeniden Odaklanma: Zihnimizi kaçtığı noktadan tatlılıkla, duyarlılıkla ve kabullenici bir tutum ile odak noktamıza yeniden yönlendirmek…

İşyerlerinde, ‘’geçmişe ait raporlar’’ veya’’ geleceğe dönük planlar’’ kavramlarını sürekli duyarız. İş hayatında ise mindfullnes uygulaması son dönemde yükselişte. Bilimsel araştırmaların bulgularına göre, sekiz haftalık düzenli uygulama sonucu bireylerde bilişsel, fizyolojik, psikolojik/duygusal ve sosyal alanlarda olumlu değişimler gözlemlenmiş. Kısaca özetlemek gerekirse, Mindfullness çalışmaları sayesinde kişilerin olaylara objektif bakabilme, yaratıcı düşünme, hızlı öğrenme ve öğrendiğini akılda tutma, detayları farketme, uzun süre bir konuya odaklanabilme gibi becerilerinde artış, düşünce ve karar almada berraklık, otomatik davranış biçiminden bilinçli davranış biçimine yönelme gibi bilişsel gelişimler ortaya çıkıyor.

Liderler ise mindfullnes pratiklerini işyerinde oluşan ani kriz durumlarında uygulayarak sorunları zararsız veya daha az zararla çözüme kavuşturmaktadır. Bu pratikler sayesinde iflasın eşiğine gelen şirketler kurtarılmakta, birçok insanın işsiz kalması önlenmekte ve şirketlerin sürdürebilirliği devam etmektedir. Mindful liderler, gerçekten dinleyen, çalışanı ile iş ortamını paylaşan, sadece kontrol etmeyip, katkı sağlayan, zor şartlarda sorumluluğu paylaşabilen kişilerdir

Mindfullnes pratiklerini hayatımıza katarak hem kendi içimizin hem de iş yerlerimizdeki dönüşümü yaşamamızı sağlayabiliriz.
“Geçmişe dair pişmanlık, geleceğe dair endişe duyabilirsin; ama sadece şimdiki zamanda harekete geçebilirsin.” Abraham Maslow
Okuduğunuz için teşekkür ederim. Görüşmek üzere…

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Özlem Karakoç

Aksaray Üniversitesi
Endüstri Mühendisliği Öğrencisi