Yalın Üretim Eğitimleri – Tam Zamanında Üretim (Just In Time)

Yalın üretim yöntemlerinden biri olan Tam Zamanında Üretim Sistemi (JIT) Japon şirketlerin zor bir durumda olduğu zamanda, bu zor süreçleri atlatmanın alternatifleri araştırılmış ve bu yönde denemelerde bulunulmuştur. Bu denemeler sonucunda TOYOTA bir sistem geliştirmiş ve bu sistemi daha da güçlü kılarak uluslararası platformlarda rekabet ortamında avantajlı hale getirerek günümüze kadar etkisini devam ettirip tüm şirketlerin uygulamaya çalıştığı bir hedef haline gelmesini sağlamıştır.

Bu üretim sistemi temelde gerekli ürün için gerekli zamanda üretmeyi hedef alır. İstenilen malzeme istenilen zamanda, istenilen yerde olması ve sıfır stoğu amaçlaması ön planda olmaktadır. Bunun yanında en kısa sürede, en az kaynakla, en az israfla, hatasız üretimle ve üretim faktörlerini esnek bir şekilde kullanabilip tüm olabilirlikleri görüp yararlanması için tasarlanmış bir sistemdir.

Tam Zamanında Üretim Sistemi’nin sadece imalata olan katkısından bahsetmek eksik kalacaktır. Tüm süreçlerde etkisinden bahsetmek gerekmektedir. Malzeme temin etme, bakım onarım aşamaları, depo işlemleri, tasarım aşamaları, satış işlemleri, yönetim işlemleri gibi alanlar da bu sistemin etkileri oldukça belirgin bir şekilde  hissedilmektedir. Bu faydalarının sonucunda yüksek iş verimi elde edilmiş olur.

Bu sistem tüm çalışanların katılımıyla, minimum kayıp, hata ve maksimum müşteri memnuniyetiyle birlikte sürekli iyileştirmeyi hedef alıp bu felsefede ilerleyebilmek için çabalamaktadır.

 Tam Zamanında Üretim Sisteminin Amaçları

  • Sistemin temel amacı yukarıda da belirtildiği gibi üretim hızını arttırarak beraberinde akış süresini azaltarak maliyetleri, kaliteyi ve teslimat değerlerini aynı zamanda iyileştirmeyi sağlamaktır.
  • Üretimdeki israfları önlemektir. Bu 7 israf:
  1. Hatalı ürünler üretme
  2. Aşırı üretim yapma
  3. Gereksiz malzeme taşıma işlemleri
  4. Yarı mamuller ve bitmiş ürünlerin stokları
  5. Gereksiz ve katma değer yaratmayan işlemler
  6. Bekleme zamanları
  7. Gereksiz hareket unsuru

 Tam Zamanında Üretim Sisteminin Önemli Değerleri

  1. Oluşabilecek her türlü israftan kaçınmak
  2. İşletme içerisinde tüm çalışanların katılımını sağlamak
  3. Toplam Kalite unsurunu hedef haline getirmek 

 Bu Uygulamanın Yapılmasını Gerektiren Durumlar

  • Hücresel üretim ortamının sağlanması
  • Hazırlık evrelerinin kısaltılması
  • Koruyucu bakımın toplu olarak yapılması
  • Esnek ve çok fonksiyonlu makine ve iş gücünün sağlanması
  • Güçlü tedarik işlemleri
  • Kanban
  • Az modelde standart üretim yapılması.

 Tam Zamanında Üretim Teknikleri

  • Kaizen
  • Kanban
  • Jidoka
  • Smed
  • Poka – Yoke
  • 5S
  • TPM

Tam Zamanında Üretim Sistemi Aşamaları

İşleme Süresi: Üründe yapılan işlem süresi.

Kontrol Süresi: Ürün kalitesi için çabalama, istenilen kaliteye gelene kadar geçen süre.

Taşıma Süresi: Ürünün yer değişikliği yaptığı süre.

Bekleme Süresi: Ürünün işlemleri. Bekleme, taşıma…

Depolama Süresi: Yarı mamül ile mamüllerin işlem görmesi için ya da sevkiyatı için stoğa alınıp depoda bekletilmesidir.

Tam Zamanında Üretim Sisteminin Faydaları

  • Uygun olmayan, sistemi olumsuz etkileyebilecek unsurlar ortadan kalkar.
  • Kalite kontrolün çok iyi bir şekilde yapılması, kalitenin yükseltilmesi, hataların, firelerin azalması ve verimliliğin artması.
  • Personele pozitif, rahat ve stresten uzak çalışma ortamı sağlar. Takım çalışmasında pozitif bakarak takım olarak çalışabilmenin hazzını tattırır.
  • İyileşmeyi ve sürekliliği sağlar.

 Türkiye’de Tam Zamanında Üretimi Uygulayan Birkaç Firma

  • Vestel
  • Mercedes
  • Tofaş
  • Toyota
  • Renault
  • Korteks
  • B Plas

Sonuç

Tam Zamanında Üretim Sistemi disiplinli bir şekilde benimsenip uygulanması gereken bir üretim sistemidir. Kısa süreli bir sistem değil uzun yıllarca titizlikle kullanılabilecek, geliştirilebilecek bir sistemdir. Bu sistem gerektiği gibi kullanıldığı taktirde işletmede fark edilir değişiklikler gözlenebilecektir.