rukiye betül dinç

Her geçen gün artan rekabet ortamı, varlığını sürdürmek isteyen üretici firmaları daha kaliteli ürünler üretmeye ve müşteri bazlı yaklaşım sergilemeye zorlamaktadır.

Bu kapsamda firmalar daha düşük maliyetle yüksek kalitede ürünler üretebilmek için üretim yöntemlerinde teknolojik yeniliklere yönelmektedir.

Peki firmaların kullandığı Tam Zamanlı Üretim nedir?

TAM ZAMANLI ÜRETİMİN DOĞUŞU

Japon şirketleri, 1973 petrol krizi sonrasında girdikleri darboğazdan kurtulmak ve düşen karlılık düzeyini yükseltmek amacıyla, yeni yöntem arayışlarına girmişlerdir. Bu çabalar sonucunda TOYOTA firmasının geliştirdiği Tam Zamanında Üretim ( Just In Time) doğdu. Bu sistem, çeşitli tüketici istekleri ve sürekli artan uluslararası rekabet koşullarında olgunlaştırıldı. Toyota, JİT sistemini 20 yıldan beri kullanmaktadır ve bu kavramı ilk ortaya atanın Henry Ford’dan başkası olmadığı bilinmektedir. Günümüzde bu sistem, tüm sanayi şirketlerinin uygulamayı hedeflediği bir model haline geldi.

JIT NEDİR?

İhtiyaç duyulan ürünün, en az miktarda malzeme, ekipman, iş gücü ve alan kullanarak, ihtiyaç duyulan zamanda, ihtiyaç duyulan miktar kadar üretme tekniğine Tam Zamanında Üretim (Just In Time) denir.

Örneğin ; yiyeceğiniz kadar ekmek alın mantığı ön planda tutulmalıdır. Çünkü fazlasını almak, ürünün kalan miktarının israfına, fazla stok maliyetlerine ve gereksiz işçiliklere yol açabilir. Bu sistemde hammadde, iş gücü, ekipman ve para gibi girdiler en uygun gereklilik düzeyinde kullanılır. Üretim sonucunda istenilen ürün, istenilen zamanda fazla nakliye ve maliyet harcamadan müşteriye ulaştırmak bu sistemin kurgulanış amacını ortaya koyar.

JIT’İN UNSURLARI, ESASLARI, TEKNİKLERİ, VE YARARLARI

JIT’in üç temel ana esası;

1- Savurganlığı ve kaçağı elimine ederek önleme,

2- Toplam kalite kontrolü,

3- Personel ve işçi politikalarıdır.

JIT’in ESASLARI

1- Ürün dizaynı aşamasında yaşanan üretim problemlerini göz önünde bulundurarak,  mükemmel bir arz ve ürün dizaynı kesişmelerini sağlamak,

2- Hammadenin alımının zamanında olmasını sağlayacak iş bağlantılarını yapmak,

3-  İleri görüşlülük, ileride neler olabileceğini iyi gözleyebilmek ,

4-  Kanban metodunu kullanmak,

5- Arz-talep dengesini, arza göre ürünün üretiminin zamanını ve siparişin hazırlık aşamasını iyi ayarlamak,

6- Etkili bir çark sistemini, yani hammadde ve malzemeden ürüne ulaşan çark sistemini daha hızlı ve etkili olarak sağlamak.

Kullanılan JIT üretim metodlarında bulunan bazı önemli unsurlar vardır;

1- Bir takım, tek tip üretim çizelgesini kurma,

2- Çalışma alanlarını birleştirerek çekme metodunun uygulanması,

3- İş merkezleri arasında uyumlaştırmanın sağlanması,

4- Satın alma ve üretimin küçük miktarlarda yapılması,

5- Hızlı, çabuk, ucuz tesis kurma ve ayarlamalar,

6- Birden fazla becerisi olan ve elastiki yeteneğe sahip işgörenler,

7- Yüksek kalite sevgisi ve düzeyi,

8- Öncelikli ve etkili bakım,

9- İlerlemeye yönelik çalışma.

TÜRKİYE’DE JIT UYGULAYAN BAZI FİRMALAR

  • TOFAŞ
  • MERCEDES
  • TOYOTA
  • VESTEL
  • RENAULT
  • KORTEKS
  • B PLAS

JIT’in esasları başarılı bir çok ülkede ve firmada kullanılmıştır. Firmalar bu metod sayesinde dünya standartlarında rekabete ulaşmayı başarmıştır. Bu başarılar bazen sıfır yatırımla, sıfır stokla ve stoksuz üretimle, stok yapmadan elde edilmiştir.

Bu yazımda JIT ile ilgili daha temel kavramlara yer vermeye çalıştım umarım sizler için verimli  bir yazı olmuştur. Okuduğunuz için teşekkür ederim.

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz