Yalın Üretim Eğitimleri – POKA-YOKE

Merhabalar;

Bu yazımda size yalın üretimde insandan kaynaklanan hataları önlemek amacıyla kullanılan Poka-Yoke’yi anlatacağım. 

Japonca bir kelime olan Poka-Yoke;

Poka ⇒ Dikkatsizlik, dalgınlık

Yoke ⇒ Önleme anlamlarına gelir.

Poka-Yoke⇒Dikkatsizlikleri önleme anlamı taşır.” 

Hiç kimse mükemmel değildir, bu sözü ne çok duymuşuzdur. Mükemmel değiliz elbet ve hatalarımız, dikkatsizliklerimiz, dalgınlıklarımız, unutkanlıklarımız oluyor. Burada Poka-Yoke giriyor devreye. Poka-Yoke, insan kaynaklı durumlarda, hata yapmayı önleyici ve yardımcı araç ve stratejileri kullanarak hatasız bir üretimi amaçlar. Yani amacı kısaca “Sıfır Hata“dır.

Öncelikle hatalı ürün üretilmemesi, daha sonra da hatalı üretilen ürünün sistem içinde fark edilip nihai müşteriye ulaşmaması sağlanır. Yapılan ürünü kullanan bir kişi, herhangi bir hata yaptığında ürün işlev göremez hale gelir ve bu hatayı kişi direkt fark eder. Çünkü ürünün, yanlış bir şekilde kullanılmasını imkansız kılan bir tasarıma sahiptir.

İyi bir Poka-Yoke ise aşağıdaki nitelikleri karşılamalıdır:

  • İyi bir Poka-Yoke işlemi erken olur. Böylece hızlı geri bildirim sağlayabilir ve hataların anında tespit edilmesine yardımcı olur.
  • Doğru olması gerekir. Böylece teşhisi kolaylaştırır ve hangi hatanın oluştuğunu tespit eder.
  • Poka-Yoke, basit olmalıdır. Karmaşık Poka-Yoke hatalı olma ihtimaline sahip olması nedeniyle oldukça önemlidir. 
  • Poka-Yoke, göze batmamalı ve şeffaf olmalıdır. Diğer türlü süreç için bir yük haline gelecektir.

Örnekleri:

  • Farklı ürünlerin aynı yere gitmesi önlenir.

  • Yanlış tarafın takılması engellenir.
  • Yanlış kullanımı engellenir.

  • Sim kartın yanlış takılması engellenir.

  • Yanlış yönden gidilmesi engellenir.

 

Ayrıca şu örnekleri de belirtelim;

  • Otomatik ışık kapatma tuşu (Işığın açık unutulmasını engeller.)
  • Pres için iki elle basmayı gerektiren çift buton konulması (Prese elin sıkışmasını engellenir.)
  • Gmail’de  konu yazılmayınca uyarı vermesi (Konu yazmayı unutmamızı önler.)
  • Kemer takılmayınca arabaların uyarı vermesi (Kemer takmayı unutmamızı engeller.)
  • Kablo uçlarının farklı yapılması (Kablonun yanlış yere takılmasını engeller.)

 

Bir Poka-Yoke basittir, uzun ömürlüdür, az bakım gerektirir, güvenilirdir ve en önemlisi maliyeti düşüktür. Bu yüzden gözardı etmemeliyiz.

Soru ve görüşleriniz için edemirel@industryolog.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, esen kalın.

 

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz