Uzman Yerini Tutabilen “Uzman Sistemler”

Merhabalar;

Biz insanlara baktığımızda sahip olduğumuz zekanın bilgisayarlarda gözlenmesi yapay zeka olarak tanımlanmaktadır. Yani insan gibi düşünebilen ve kararlar alan yapılardır. Yapay zekanın alanına giren uzman sistemler de bu bağlamda uzman kişilerle birlikte hareket edip çoğu görevi yerine getirebilmektedir. Peki uzman sistemlerin kapsama alanına giren görevler nelerdir? Bu yazımda size bunlardan bahsedeceğim. Keyifli okumalar dilerim.

Uzman sistemleri tanımlayacak olursak gerçek uzmanların sahip olduğu bilgi, düşünce ve tecrübelerin bilgisayarlar tarafından yapılmasıdır. İnsanın düşünce sistemini taklit ederek değerlendirme yapabilir, çıkarım ve yargıda bulunabilir. 

Yapılacak iş tekdüze ve sık sık uygulanması gerekiyorsa gerekli bilgiler bu sisteme aktarılıp uzman yerine yapılması sağlanır. Bu avantajı sayesinde işletmeler tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca karar verme durumunun karmaşık ya da bu mantığın kural haline dönüşme imkanı varsa, uygulama sorun çözme ve karar sürecindeki adımları içeriyorsa uzman sistemler kullanılabilir. Tıbbi teşhis, petrol araştırması, finansal planlama, cerrahi, bilgisayar sistemlerinin tasarımı gibi birçok alanda da etkin şekilde kullanılmaktadır.

Sağladığı Faydalar 

  • Uzman kişilerin bilgileri zamanı gelince kullanılmak üzere depolanır.
  • Sistemden birden fazla kullanıcı yararlanabilir.
  • Karar verme sürecinde istikrarlı ve tutarlıdır. Yani her zaman aynı sonuca ulaşabiliriz.
  • Sonuca hızlı ulaşma imkanı sunduğundan kararlar tam zamanında alınır.

Bu şekilde sağladığı faydalar çoğaltılabilir. 

Uzman sistemlerin genel yapısı tabloda görüldüğü gibidir. Bilgi elde etmek karmaşık ve zordur. Bu sebeple bilgi mühendisi olarak adlandırdığımız kişiler uzmanla birlikte konuyu yorumlayıp cevapları birleştirir. Bu görüşme ve gözlemlerin sonucunda konuyla ilgili saptamaları bilgi tabanına aktarır. 

Bilgi tabanı sorunları anlayıp, gerekli formülasyonu yaparak çözmek için ihtiyaç olan bilgiyi kapsar. Çıkarım mekanizması uzman sistemin beynidir. Kontrol yapısı veya kural yorumlayıcısı olarak da bilinir. Bilgi tabanında yer alan bilgiler hakkında mantık yürütmeyi sağlayan mekanizmadır. Burada ileri ve geri mantık yürütme olarak iki terim karşımıza çıkar. İleri mantık yürütmede bilgiler uç kullanıcıdan alınıp, çözüme kavuşturuluncaya kadar bilgi tabanındaki ilgili kurallar takip edilir. Geri mantık yürütmede sistem uç kullanıcıya istediği hedef veya sonucu sorarak bunun doğru olup olmadığını öğrenmeye çalışır. Bilgi tabanında uyuşma gözlenirse bu hedef veya sonuç sorunun çözümü anlamına gelmektedir.

Son olarak bu sistemde belirtmemiz gereken kara tahta ifadesidir. Burası sorunun tanımlandığı çalışma alanıdır. Bu bölüm giriş bilgilerinin ve sonuçların kaydedilmesinde kullanılır. Örneğin; sorunlara nasıl çözüm aranacağı, yürütme sırasında yapılması gereken eylemlerin nasıl olacağı burada belirtilir. Kullanıcı arayüzü, sorusuna yanıt arayan uç kullanıcı ile bilgisayar arasında iletişim kurmaktadır. 

Bir sonraki yazımda görüşmek üzere. Esen kalın.

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz