Merhabalar bu yazımda sizlere seri üretimin bir parçası olan hat dengelemeden bahsedeceğim.

Akış hatlarının tasarımındaki ana amaçlardan biri her iş istasyonuna eşit miktarda iş dağıtımı yapabilmektir. İstasyonlardaki iş dağıtımının eşit şekilde yapılabilmesi çalışmaları hat dengeleme olarak adlandırılmaktadır.

Bir üretim hattını düşünecek olursak, eğer üretim hattında  bir sonraki aşama doluysa ve herhangi bir istasyon iyi planlanmadıysa, bu istasyondaki problem bütün hattı yavaşlatır. Tüm hat ancak en uzun iş yükü olan istasyonun hızı kadar akabilir. Yani  bir işlemden diğer bir işleme geçilebilmesi ancak ondan önce yapılması gerekenler yapıldıktan sonra mümkün olabilecektir. Böyle bir durumda da bazı gruplarda süre fazla gelirken bazı gruplarda ise süre yeterli olmayacaktır. Sürenin fazla olması işletmeler açısından kayıp zamandır ve minimum seviyede olması için çalışılır.

Hat dengeleme çalışmalarından bahsettiğimizde  çevrim süresi kavramıyla karşı karşıya gelmekteyiz. Çevrim süresi üretilmekte olan bir parça veya ürünün bir proseste tamamlanma sıklığıdır. Örneğin bir üretim hattı her 5 dakikada 15 parçadan oluşan bir partiyi tamamlıyorsa parti için çevrim süresi 5 dakikadır. Fakat yalnız bir parça için çevrim süresi ise 20 saniyedir. (5dk x 60sn = 300 sn / 15 parça = 20 sn ).

Çevrim süresini açıklarken değinmek istediğim bir diğer nokta da takt zamanı (takt time) kavramıdır. Çünkü bu iki kavram birbiriyle karıştırılmakta ve bazen ikisinden de aynı kavrammış gibi bahsedilmektedir. Takt time, müşteri talebini karşılamak için üretime ayrılan süre olarak ifade edilebilir. Bir örnekle açıklamaya çalışırsak, 8 saatlik bir vardiyada net çalışma süresi 400 dakika olsun, günlük talep de 200 adet olsun. Bu durumda müşteri talebini karşılayabilmek için 2 dakikada 1 adet ürün çıkmalıdır.

Montaj Hattı Dengelemenin Amaçları

Düzenli bir makine akışı sağlamak.

İnsan gücü kullanımdan elde edilecek verimi en üst seviyeye çıkarmak.

Makine kapasitesinden azami faydalanmak.

İşlem sürelerini azaltmak.

Boş süreleri, bekleme zamanlarını en aza indirmek.

Malzeme kullanım miktarını en küçüklemek.

İş istasyonu sayısını azaltmak.

Var olan tüm kısıtları, sınırları zorlamadan en verimli şekilde kullanmak.

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Gül Ünal

Endüstri Mühendisi