Üretim yapan bir tesiste parçanın üretileceği tezgahları ve bu tezgahları kimlerin kontrol edeceğini belirlemeye İŞ YÜKLEME denir. İş yükleme işlemi yapılan çalışmaların aksamasının önüne geçmekle birlikte verimliliği de arttırır.

Süreçte karşılaşabileceğiniz iki durum söz konusudur. Aynı işi yapabilen kısıtlı sayıda tezgah ve aynı işi yapabilen yeterli sayıda tezgah. Yeterli sayıda tezgah varken işleri ve kişileri paydaş biçimde dağıtmak, işlerin aksamadan ve verimli şekilde yürümesi için yeterlidir ancak kısıtlı sayıda tezgah varsa, tezgah ve bu tezgahları kontrol edecek kişilerin en doğru biçimde paylaştırılması için bazı yükleme yöntemleri kullanılmaktadır.

İş yükleme yöntemlerinin doğru şekilde uygulanabilmesi için bazı temel tanımlara ve bunların uygulamadaki yerlerine değinmek gerekir.

Kapasite; birim zamandaki max düzeyde üretim miktarıdır.

İş yükü; tezgah veya kişilerin üstlendiği iş miktarının ölçülebilir vaziyete gelmiş halidir.

 

Örneğin;

Sipariş üzerine X numaralı makineye 9750 parçalık bir talepte bulunuldu ve bu makinenin günlük üretim kapasitesi en fazla 250 parça. Bu durumda diyebiliriz ki x makinesinin (9750/250=39) 39 günlük bir iş yükü oluştu.

İş yüklemenin eksik ve aşırı kapasitede yüklenmesi tavsiye edilmez. Verimliliği sağlamak için tüm makine ve kişiler tam kapasitede çalışmalıdır.

 

GANTT DİYAGRAMI

Yapılacak olan işlerin zaman ekseninde tezgah ve kişilere dağıtılması işlemini gerçekleştirmek için gantt diyagramı kullanılır ve bu işleme gantt diyagramı ile iş yükleme denir.

Gantt diyagramı oluşturmak için gerekli bilgiler şunlardır;

  • İşlem numaraları
  • İşlem adları
  • İşlem süreleri
  • İstasyonlar
  • Hazırlık süreleri
  • Aşama numaraları

Temel bilgilerden sonra bir örnekle devam edelim;

 

6′ lı balansiyer imalat işlem formu

Verilen bilgiler, malzeme, kişi ve tezgah kısıtlarının engel oluşturmayacağı varsayılarak uygulanacaktır.

Tabloda belirtilen işlemler birimler arası tek yolla geçiş sağlamaktadır. Köşe delmeden yüzey taşlamaya geçerken 3 dk, yüzey taşlamadan düz delmeye geçerken 4 dk, orta diş açmadan yüzey taşlamaya geçerken 3 dk ve köşe taşlamadan çapak almaya geçerken de 6 dk hazırlık/taşıma süresi olduğu bilinmektedir.

Not: Operasyonlar arası geçişlerde bir işlem bitmeden diğeri başlayamaz.

Gantt diyagramını oluşturuken faaliyetlerin, başlangıç zamanlarının ve işlem sürelerinin belirtilmesi gerekiyor. Faaliyetler aşama numaralarından oluşmakta ve aşama numaralarına göre hazırlık zamanlarını da hesaba katarak başlangıç ve bitiş sürelerini doğru hesaplamak gerekmektedir.

 

*Excel de sütun grafiklerden oluşturacağımız gantt diyagramını bilgileri şekildeki gibi girerek oluşturuyoruz.

 

Görüldüğü gibi gantt diyagramını oluşturduk renklerin ne anlama geldiği diyagramın altında belirtiliyor ancak hazırlık sürelerini diyagramda net olarak göremiyoruz. Hazırlık sürelerini verilen bilgiler ışığında diyagramın ara sürelerine bakarak da anlayabiliriz.

Oluşturduğumuz diyagrama göre 6’lı balansiyerin imalatında başlangıçtan tamamlanana kadar geçen sürenin (tüm hazırlık/taşıma süreleri de hesaba katılmıştır.) 83 dk olduğunu yani bir iş gününde (8 sa = 480 dk) yaklaşık 6 tane balansiyerin üretilebileceğini görüyoruz.

Gantt diyagramı ile iş yükleme, iş yükleme yöntemlerinden en basiti ve en kullanışlısıdır. Genellikle siparişe göre üretim yapan tesislerde kullanılan gantt diyagramı ile iş yükleme tekniği, eğer doğru yapılırsa verimliliği artırdığı gibi üretim çizelgeleme planını da kolaylaştırmaktadır.

 

Soru ve görüşlerinizi merdogan@industryolog.com adresinden benimle paylaşabilirsiniz.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle, bilimle kalın..