Üretim Çizelgeleme Eğitimleri 11 – İş Sıralama & Sıralama Problemlerinin Çeşitleri

 

Bir önceki yazımda iş sıralamanın ne olduğundan ve neden yapılması gerektiğinden bahsetmiştim. Şimdi ise sıralamanın belli başlı sınıflara ayrıldığını ve bu sınıfların neye göre ayrıldığını anlatmaya çalışacağım.

Üretim yapan tesislerde iş akışını optimize edecek performans kriterlerini doğru sıralamak için kurulan tüm modeller, sıralama modelleri olarak bilinmektedir. Genel olarak bilinen sıralama problemleri kendi içinde dört parametreye bağlı olarak sınıflara ayrılabilir.

 

1. İşlerin Geliş Biçimlerine Göre

  1. Dinamik Problem Modelleri

Dinamik yapıya sahip hatlarda, işin ne zaman ve hangi sırada geleceği çoğunlukla önceden planlanmamış, rastgele biçimde gerçekleşmektedir. Bu durumun sebep olduğu karmaşıklık kaynak kullanımında yüksek derecede israfa gitmenin önünü açar. Dinamik yapıdaki hatlarda sıralama, bekleme sürelerini, bekleyen iş sayısını, boşta kalan makine veya işçiyi en küçüklemek ve bunun yanında takip edilen teslim tarihlerinin kaçırılmamasını sağlamak için yapılmaktadır.

     b. Statik Problem Modelleri

Statik yapıdaki hatlarda iş çizelgesi, teslim tarihleri, sipariş adetleri genellikle değişmez. Bu tip hatlarda sıralamanın genel amacı işin aksamaması ve tam verimle çalışmak için işlerin tezgahlara doğru biçimde sıralanmasıdır.

 

2. İşin Yapılacağı Makine Adedine Göre

  1. Tek Makine 
  2. Çok Makine

Not: İşin yapılacağı makineye göre ayrılan problemeler kendi içinde de sıralanır.

  1. Paralel Makineler (İşler aynı işi yapabilen makinelere dağılır.)
  2. Seri Makineler     (İşler farklı işlemler yapan makinelere dağılır.)

 

3. İş Akışına Göre

 

       a. Seri Üretim Tipi

Yapılacak tüm işler aynı sırada makinelerden geçmektedir.

 

       b. Atölye Üretim Tipi

 Yapılacak tüm işler farklı işlemlerden farklı makinelerde geçmektedir.

 

Not: Üretim tipleri ile ilgili yazıma buradan ulaşabilirsiniz.

 

4. Performans Kriterlerine Göre

 

İş yükleme problemlerinde olduğu gibi burada da performans kriterleri çok önemlidir. Sıralama modellerinin kurulması ya da problemlere anlamlı analiz yöntemlerinin geliştirilmesi için bazı kriterlere hakim olunmalı ancak kriterlerin hepsi bir defada bir arada olmak durumunda değil tesisin/hattın genel yapısına göre bu kriterlerin sayıları ve çeşitleri artıp azalabilir.

 

  • Bir işin tamamlanma süresinin en aza indirilmesi. (en küçüklenmesi)
  • Ortalama tamamlanma ve ortalama ağırlıklı tamamlanma sürelerinin en küçüklenmesi.
  • Ortalama bekleme ve ortalama gecikme sürelerinin en küçüklenmesi.
  • En yüksek gecikme süresinin en küçüklenmesi.
  • Sırada bekleyen işlerin, hat içi envanter (yapılacak iş için gerekli olan yarı mamul) miktarının en küçüklenmesi.
  • Makine ve iş gücünün faal kullanımlarının en büyüklenmesi.

 

İş Sıralama problemlerinin nelere göre sınıflara ayrıldığını açıklamaya çalıştım. Artık tek makine ve çok makineli durumlarda uygulama yöntemlerine geçmek için bir adım daha atmış olduk. Sonraki yazımda genel sıralama terminolojisinden bahsedeceğim.

Soru ve görüşlerinizi merdogan@industryolog.com adresinden benimle paylaşabilirsiniz.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle, bilimle kalın..

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Mustafa Rahmet Erdoğan

Amaçlara sahip olmak ve paylaşmayı sevmek insan işidir!
Yerli üretim hayranı bir mühendis adayı..