Tedarik Zinciri Eğitimleri 7 – Lojistik Kavramına Giriş

Tedarik zinciri eğitimlerine çok daha spesifik bir konu ile devam edeceğiz. Tedarik zinciri kuyusunda ilerlemeye devam ederken sanki başka bir kuyu gibi düşünülen ama aslında aynı kuyu içinde farklı bir bölüm olan lojistik konusunu ele alacağız. Lojistik nedir, ne değildir, yenilir mi, içilir mi sorularına ışık tutarken daha da derinlere ilerleyeceğiz. Lojistik yolculuğuna gelin birlikte çıkalım ve lojistik kavramına bir giriş yapalım. Şimdiden iyi okumalar dileriz. Eğer hazırsanız başlıyoruz.

Giriş yaparken de söylemeye çalıştığımız bir olgu vardı. Lojistik ile tedarik zinciri kavramları birbirine çok karışıyor. Bazen iki farklı kavrammış gibi algılanıyor bazen birbirine eş kavramlar olarak düşünülüyor. Bu düşünceleri ben şahsi görüşüm olarak çokta yanlış bulmuyorum. Çünkü lojistik, tedarik zinciri yönetiminin en önemli kısmıdır. Zincirinin tüm halkaları arasında olan ve tamamına yayılmıştır. Bu yüzdendir ki bu iki kavram birbirine çok fazlasıyla bağlanmış ve karıştırılmaya çok açık hale gelmiştir. Lojistik ve/veya lojistik yönetimi tedarik zincirinin ana başlıklarından biridir.

Lojistik için genel bir tanım yapmamız gerekirse bir ürünün ilk üreticiden son tüketiciye kadar olan nakliyeden ambalajlamaya, depolamadan dağıtıma gibi süreçleri bünyesinde bulunduran sistem şeklinde yapabiliriz. Evet lojistik için bir sistem ifadesi kullanabiliriz. Tıpkı tedarik zinciri yönetimine sistem dediğimiz gibi diyebiliyoruz lojistiği de sistem diye.

Lojistik kavramı olunca için içerisine taşıma, depolama, ambalajlama, gümrükleme, denetleme gibi kavramlar girmektedir. Sadece depolama kavramı içerisine onlarca farklı kavram sokabiliriz. Bu bakış açısıyla baktığımız zaman lojistik kavramı öyle 1-2 yazı ile incelenebilecek bir kavram olmadığını görebiliyoruz. Bizde zaten bugünlük sadece bir giriş yapmak istedik. Daha da derinlere inip bakmaya çalışacağız.

Lojistik kavramını incelerken bazen üretim lojistiği diyeceğiz bazen dış kaynak kullanımı diyeceğiz. bazen geri dönüş yönetimi diyeceğiz bazen milk run diyeceğiz. Ben bu giriş yazısını yazarken ilerleyen yazılarım için oldukça heyecanlanıyorum. Bakış açıma endüstri mühendisliği gözlüğü eklediğim zaman lojistik okuması, yazması, araştırması ve çalışması çok zevkli bir konu halini alıyor. Bu tamamen şahsi görüşümdür.

Tedarik zinciri yönetimini anlatırken 1. sanayi devriminin baya bir kulağını çınlatmıştık. Devrim sonrası ortalığın karıştığını, piyasaların alt üst olduğunu, pazar diye bir kavramın oluştuğunu ve üretimsel anlamda sınırların ortadan kalktığından bahsetmiştik. Bu da zamanla rekabet diye bir canavarın ete kemiğe bürünmesine, okyanusta ki dalgaların devleşmesine sebep olduğunu anlatmıştık. Şirketler rekabet canavarının dişlerinin arasında hayatta kalma mücadelesi verirken bir yandan da dipsiz soğuk sularda boğulmamaya çalıştığını söylemiştik. Bu da şirketlere kendini savunabileceği ayakta kalabileceği bir silah ihtiyacı olarak geri dönmüştü. Bu silahın adına tedarik zinciri yönetimi demiştik. Tedarik zinciri sizin satın almanızı organize ederken deponuzu yönetebilme şansı sunuyor. Aynı anda üretimi planlarken nakliye çizelgelemesi yaptırıyordu. Şimdi tedarik zinciri yönetimi silahını bir kılıç olarak düşüneceksek bence lojistik kılıcın yapıldığı çeliktir. Yani temelidir. Hani diğer yazılarda tedarik zincirine bir kuyu metaforu yüklemiştik ya hah işte lojistik bütünüyle o kuyunun dibidir. Nasıl bir evin temeli zayıf olursa o ev en ufak bir depremle yıkılırsa lojistiği iyi yönetilemeyen bir tedarik zincirinin halkaları da kopmaya çürümeye mahkumdur. Çok mu iddialı bir cümle oldu bilemem ama sonuçta lojistik tedarik zincirinin tüm halkaları arasında var olan bir sistem. Bu yüzden gönül rahatlığıyla biraz önce ki o iddialı cümleyi kurabildik.

Satın aldığınız hammaddenin deponuza gelmesi gerekiyor. Deponuzda ki ürünün üretim hattına gelmesi gerekiyor. Üretim hattınızda ürünlerinizin makineler arasında taşınması gerekiyor. Buna nihai ürünü de katabiliriz. Hatta bu listeye müşteriden geri gelen ürünleri bile ekleyebiliriz. Yani kısaca tedarik zincirinin aşamaları arasında sürekli bir lojistik vardır. Sektör ne olursa olsun lojistik her kurumun yönetmesi gereken bir iş birimidir.

Bugün sizlerle sadece kavramsal olarak lojistik terimine giriş yaptık. Lojistiği birlikte incelemeye devam edeceğiz. Gün gelecek depo yönetimine bakacağız gün gelecek lojistiğin tarihsel gelişimine. Daha önceden ilerlemeye başladığımız tedarik zinciri kuyusunun farklı bir boyutunda yolumuza devam edeceğiz.

Diğer tedarik zinciri yönetimi yazılarına aşağıda ki linklerden ulaşabilirsiniz:

Tedarik Zinciri Eğitimleri 1 – Tedarik Zincirine Giriş

Tedarik Zinciri Eğitimleri 2 – Tedarik Zincirinin Tarihsel Yolculuğu

Tedarik Zinciri Eğitimleri 3 – Tedarik Zincirinin Temel Kavramları

Tedarik Zinciri Eğitimleri 4 – Tedarik Zincirinin İş Süreçleri 1

Tedarik Zinciri Eğitimleri 5 – Tedarik Zincirinin İş Süreçleri 2

Tedarik Zinciri Eğitimleri 6 – Tedarik Zincirinin Yapısal Boyutları

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Nevzad Ali Kılıç

2013 Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunuyum. Tedarik zinciri danışmanlığı, proje ve tedarik zinciri mühendisliği görevlerimin ardından şu an Flo Mağazacılık bünyesinde Lojistik ve Depo Yönetimi Süreç Geliştirme Uzmanı olarak görev almaktayım.