Tedarik Zinciri Eğitimleri 10 –  AS/RS Depolara Giriş

Bir önceki yazımızda deponun kapısını tıklatmış ve açılan kapıdan içeri girmiştik. Depomuzun ilk kısmında bir tur atıp standart bir depoda bulunması beklenen elemanları yakından görüp incelemiştik. Deponun sonunda bir kapı daha keşfettik. Bugün de sizlerle birlikte önümüzde açılan kapıdan içeri süzülüp daha teknolojik, daha otomatik ve güncel depo elemanlarından bahsedeceğiz. Son yıllarda müthiş yatırımların yapıldığı bu elemanlar kimlerdir gelin birlikte yakından bakalım. Quiet Logistics aracıma binerek benimle tura katılabilirsiniz. Şimdiden keyifli okumalar dilerim.

Kiva Firması tarafından bulunan otonom depo içi taşıma araçları – Quiet Logistics Araçları

Otomatik depo sistemleri dediğimiz zaman ilk aklıma gelen sistem AS/RS kavramıdır. AS/RS dışında genel olarak bilinen iki otomatik depolama sistemi vardır. Bunlar karuzel ve mini load sistemleridir. Ancak bugün genel olarak AS/RS üzerine ilerleyeceğiz.

AS/RS tam otomatik depolama sistemleri olarak bilinmektedir. Alan yetersizliği, depolama hacminin büyük olması gibi karmaşık ve çözümü zorlu problemlere antibiyotik olmaktadır. AS/RS sistemleri genellikle tam otomatik olarak insansız çalışır. Bilim kurgu filmlerinin Amerikan büyük şirketleri gibi düşünebiliriz. İnsan yok, kendi depoluyor, kendi topluyor, kendi dağıtıyor. Bize sadece sistemi kurmak, algoritmaları oluşturmak ve takip etmek kalıyor. AS/RS sistemlerde verim çok yüksektir. AS/RS için net bir giriş tanımı yapmak gerekirse yapabileceğimiz en iyi tanım; “Malzemelerin depolama ve çekme işlemlerini, bilgisayar kontrolü altında otomatik vinçler kullanarak gerçekleştiren sistemdir. Genellikle barkod teknolojisi kullanarak gelen her malzeme için en uygun yeri saptar ve vinci o yöne doğru yönlendirir. Malzeme isteği olduğunda da, benzer şekilde vinç o malzemeyi getirmek üzere harekete geçer.”dir.

AS/RS sisteminin öneminden bahsedecek olursak; AS/RS sistemleri kağıt kullanımını ortadan kaldırıyor. Hayatımızın her noktasının içine teknoloji girdi. Çağımız şartlarında etrafımız teknolojik, yazılım,  ve programla çevrili iken depoların içinde elde kağıtlarla gezip toplama yapmak ne kadar mantıklı olabilir? Çok iddialı oldu farkındayım ama kurumlar depolama ve lojistik faaliyetlere genelde iyi gözle bakmaz.

Çünkü ürüne katma değer katmayan ama ciddi bütçeler isteyen faaliyetlerdir. Bu yüzden bu faaliyetler çok verimli ve optimum yönetilmek zorunda. Bu optimumluğu sağlayabilmek için de ellerimizden kağıtları bırakmamız şart. Bu benim tamamen şahsi görüşüm. Endüstrinin 4. devriminin konuşulduğu günlerde biz eski sistem toplama yapmamalıyız. Etrafımda gördüğüm gelişmeler yeni depo yatırımlarının hep AS/RS üzerine olduğu yönünde. Özellikle perakende ve e-ticaret sektörü AS/RS depolara baya yönelmiş durumda. Rekabet canavarı gibi konulara şu anda girmeyeceğim ancak lojistik faaliyetlerde doğru ve hızlı sevkiyat en önemli olgu haline geldi. Bizlere bu hızı ve doğruluğu yüksek oranda katabilecek olgu da kesinlikle AS/RS sistemleridir.

Bu yükselmeden sonra biraz daha sakince AS/RS’nin temel bileşenlerinden bahsedelim isterseniz. Temel olarak 4 adet bileşenden söz edebiliriz.

Bunlardan ilki depolamanın yapıldığı (storage structure) yapılardır. Ürünlerin depolandığı çelik iskelet sistemlerdir. Burada çok fazla inşaat mühendisliği gözlüğü takılmalıdır. Bu çelik iskelet yük değişimlerimizden etkilenmeyecek, depolama modüllerini kabul edecek, belirli sertliğe ve mukavemete sahip olacak şekilde dizayn edilmelidir. Fiziki olarak ürünlerin yükünü çekecek kısım ilk temel bileşenimiz olarak karşımıza çıkmaktadır.

İkinci olarak ise depolama/ bulup getirme (s/r) makinelerinden bahsedebiliriz. Bu sistem ürünleri ilgili raflarına yerleştirmek ve raflardan toplamak için kullandığımız raylar üzerinde dikey ve yatay hareket eden makinelerden oluşmaktadır. S/r sistemleri yazılım üzerinden hangi ürünü toplayacağı bilgisini alır. Bu bilgiyi ürün barkodu ile yapmaktadır. Ürün bilgisini alan s/r o ürünün hangi rafta olduğunu bildiği için otomatik olarak oraya gidecek ve ürünü yerinden alacaktır. Yerleştirme süreçleri içinde kurgunun tam tersini düşünebiliriz.

Bir diğer bileşen depolama modülleridir. Bu modülleri raflar olarak düşünebiliriz. Paletli, paletsiz ürünlerin istiflendiği bileşenler.

Son bileşenimiz ise yükleme ve boşaltma istasyonlarıdır.

Bunların dışında aklıma gelen ve bence en önemlisi ise depo yazılım sistemleridir. Bir kere otomatik bir sistemden bahsediyorsak yazılımsız bunu sağlayamayacağımızı da bilmemiz gerekiyor. Bu konu hakkında daha önce “Depo Yönetim Sistemi” isminde bir yazı yazmıştım. Bu platformda ki ilk yazımdır kendisi. Linkten inceleyebilirsiniz.

AS/RS depolara biraz dağınık bir giriş yaptık. Çoğu konu havada kalmış gibi oldu. Burası sadece bir giriş olsun ve biraz da diğer yazılara merak uyandırsın istedim. AS/RS depolar hakkında daha fazla bilgi ve yazı ile ilerleyen günlerde tekrar bir arada olacağız. Şimdilik depo turumuza kısa bir mola verip quiet logistics’leri şarja takalım. Malum ilerleyen yazılarda ihtiyacımız olacak.

Tedarik zinciri eğitimlerinin diğer yazılarına aşağıda ki linklerden ulaşabilirsiniz.

Tedarik Zinciri Eğitimleri 1 – Tedarik Zincirine Giriş

Tedarik Zinciri Eğitimleri 2 – Tedarik Zincirinin Tarihsel Yolculuğu

Tedarik Zinciri Eğitimleri 3 – Tedarik Zincirinin Temel Kavramları

Tedarik Zinciri Eğitimleri 4 – Tedarik Zincirinin İş Süreçleri 1

Tedarik Zinciri Eğitimleri 5 – Tedarik Zincirinin İş Süreçleri 2

Tedarik Zinciri Eğitimleri 6 – Tedarik Zincirinin Yapısal Boyutları

Tedarik Zinciri Eğitimleri 7 – Lojistik Kavramına Giriş

Tedarik Zinciri Yönetimi 8 – Lojistik Yönetiminin Tarihsel Gelişimi

Tedarik Zinciri Eğitimleri 9 – Standart Depo Turu Depo Elemanları 1

 

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Nevzad Ali Kılıç

2013 Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunuyum. Tedarik zinciri danışmanlığı, proje ve tedarik zinciri mühendisliği görevlerimin ardından şu an Flo Mağazacılık bünyesinde Lojistik ve Depo Yönetimi Süreç Geliştirme Uzmanı olarak görev almaktayım.