SPSS Eğitimleri 7 – En çok Kullanılan İşlevler ve Kullanımları- 1


Merhaba,
SPSS’de kullanılan işlevler elimizde ne kadar veri olursa olsun bize hep en iyi yardımcı niteliğindedir. Bu işlevler kısa yoldan istenilen sonuçları almamızı sağlar.


En çok kullanılan işlevler aşağıda verilmiştir. Gelin şimdi örnek bir veri seti üzerinde bu işlevlerin kullanımlarını tek tek inceleyelim.

1- Recode (Yeniden Kodlama): Belirli değişkenleri belirli özelliklere sahip farklı değişkenlere dönüştürülmesi
2- Compute (Yeni Değişkenler Oluşturma): Var olan değişkenlerden hareketle yeni değişkenler tanımlama
3- Split File (Veri Ayrıştırma): Kategorik yapıda olan verilerde her bir düzeye ilişkin bir takım sonuçları ayrı ayrı çıktılarda göstermeyi sağlar.
4- Select Cases (Birim Seçme): Belirli özelliklere sahip birimleri veriden ayırma, ayrı bir dosyaya kaydetme ve bunlar üzerinde çalışma yürütme amaçlı kullanılır.
5- Rank Cases( Birim Sıralama Puanları Oluşturma): Birimler birtakım sıralama puanları atar ve bu sıralama puanları ile birtakım değişkenler oluşturabilir.
6- Weight Cases (Birim Ağırlıklandırma): Özellikle veri girişi frekans verisi olarak girilmişse bu frekansların ait olduğu sınıflara göre ağırlıklandırma amaçlı kullanılır.

30 bireye ait ortalama gelirlerini içeren bir veri setinde bu 6 işlevi uygulayalım.

Şimdi bu veri setini programa girelim. Öncelikle yapmamız gereken Variable View penceresinden gelir değişkenini tanımlamak ve ona ilişkin ölçek türünü girmemiz gerekiyor. Sürekli bir değişken olmasında ötürü Scale ölçeğini tanımlamamız gerekiyor.
Daha sonra tanımlamış olduğumuz Gelir değişkenine ilişkin ölçüm değerlerini giriyoruz.

Başta belirttiğimiz işlemleri sırasıyla uygulayalım.

1- Recode

Bireylerin gelirlerini doğrudan kullanmak yerine bir takım düzeylere indirgemek isteyebiliriz. Yani sosyo- ekonomik düzeyler oluşturmak isteyebiliriz.
Belirli gelir aralığındaki bireylere belirli nitelemeler yapılabilir. Varsayalım ki 1000-2000 tl aralığında gelire sahip olan bireylerde düşük, 2000-4000 tl arası gelire sahip olan bireylerde orta, 4000 tl ve üzeri gelire sahip olan bireylerde ise yüksek gelirli nitelemesi yapalım.

Bu durumda Recode seçeneğimiz oldukça işlevseldir.

Burada iki seçenek karşımıza çıkıyor. İlki, Recorda İnto Same Variable’de dönüştürmek istediğimiz değişkeni tekrar dönüştürebilir ve dönüştürülmüş değeri aynı değişken üzerinde yazabiliriz. İkincisi olan Recorde İnto Different Variable, dönüştüreceğimiz değişkeni farklı bir değişken olarak kaydedebilir.

Tavsiye edilen, değişkenin orjinal halini bozmadan yeni bir değişken oluşturmak ve oradan devam etmektir. Her iki seçenekte de izlenen yol aynıdır.



Yukarıda görüldüğü gibi karşımıza iki seçenek çıkıyor. Old and New Values seçeneğinde değişkenin eski değerleri ile yeni değerleri ayrı ayrı alanlara girilir. If seçeneği ise değişkenin birtakım koşullara bağlı olmasıdır.

Bizim burada amacımız gruplara ayırdığımız gelirlerde olan bireylerin sosyo-ekonomik düzeylerini göstermek.

Old and New Values seçeneğini seçtiğimizde karşımıza aşağıdaki gibi tablo çıkıyor.

Range seçeneği iki değer aralığını, Range LOWEST throgh value en düşük gelir ile 2000 TL arasında olan bireyleri, Range value through HIGHEST ise 4000 TL’de en yüksek gelirli olan bireyleri atar.



Gerekli atamaları yaptıktan sonra atamalara karşılık gelen düzeyleri Variable View kısmında tanımlamamız gerekiyor.

Kategori oluştururken atadığımız sayıların ekranda gösterimi;

Bir sonraki yazımda devam edeceğiz.
Görüşmek üzere..