SPSS Eğitimleri 10 – Çapraz Tablolar İle Veri Özetleme I

Merhabalar,
Çok sayıda değişkenler de kullanılan oldukça kolay ve anlaşılır veri oluşturma yöntemi olan Çapraz Tablolardan bahsedeceğim. Yüzde ve Frekanslar ile veri özetleme işlemi olan bu tabloları inceleyecek olursak…

Neden Tercih Edilir ?

Çok sayıda birimden elde edilen verilerin kolay anlaşılır ve bilgi edinilebilir olması için frekans tablosu ya da çapraz tablolar biçiminde gösterilmesi daha uygun olur.

Frekans Tablosu Nedir ?

*Veri setinde yer alan benzer değerlerin kaç birimde gözlendiğini ya da belirli bir değer aralığında kaç birim gözlendiğini, bu değerlere sahip birim sayılarını sıra ve sütunlar halinde düzenli bir biçimde gösteren tablolardır.
*Veri setindeki benzer değerlere ya da belirli iki değer aralığında sınıf ya da grup adı verilir.
*Frekans tablosu hazırlanırken verilerin tipi önem taşımaktadır. Bir verinin frekans özelliğinde olması için sayıma dayalı olması gerekir. Örneğin bir bireyin tercihi ve sayımla elde edilen veriler frekans kavramına karşılık gelir.
*Tablolaşmada asıl amaç, çok sayıda birimde (n>30) oluşan veri setini özetlemek ve kolay bilgi edilebilir şekilde düzenlemektir.

Örnek: Bir veri seti oluşturup verinin yüzde ve frekanslarını elde edip yorumlayalım.



50 öğrenciye ilişkin verileri Data View penceresinde giriyoruz (Not: Birebir aynısını girmek zorunda değilsiniz kendiniz de oluşturabilirsiniz)




50 öğrenciye ilişkin bilgileri kaydettik. Biz burada 50 veri üzerinden değerlendiriyoruz ama bu veri setinin çok daha büyük olduğunu düşündüğümüzde güçlü bir bilgi edinip yorumlamamız zordur. Bu nedenle bir takım frekans tablolarla, çapraz tablolarla veya yüzde değerler ile veri setini özetleyen faydalı bilgiler bulmaya çalışırız.

Öncelikle frekans ve buna bağlı yüzde değerlerini bulalım.


Descriptive Statistics >> Tanımlayıcı İstatistikler
Frequencies >> Frekans


Statistics menüsünü inceleyecek olursak; ilgili değişkenlere ilişkin çeyrek değerleri, merkezi eğilim ölçülerini, yayılım ölçülerini veya bir takım dağılım değerlerini elde ederiz. Bizim öncelikli hedefimiz frekans tabloları olduğu için bu menüyü şimdilik kullanmıyoruz.

Chats, tablo/grafik anlamına gelmektedir ve grafik türlerinin seçildiği menüdür. Şimdilik bizim için önemli değil daha sonra ayrıntılı değineceğiz.

Format kısmında elde ettiğimiz frekans değerleri tablo içerisinde artan( Ascending values) veya azalan (Descending values) sırada sıralanabilir ve bize daha kolay yorumlama imkanı sunar.

Bizim asıl amacımız “Display frequency tables” yani Sıklık frekans tabloları seçeneğini işaretleyip ilerleyelim. Daha sonra karşımıza 3 tane tablo çıktısı gelecek sırasıyla yorumlayalım.



1)İlk tabloda Cinsiyet ve Dil de 50 ölçümün olduğunu gösteriyor. Midding seçeneğinde ise 2 adet eksik değerin olduğunu belirtiyor. Bu durum girdiğimiz veri setinden kaynaklıdır.
2)Cinsiyet değişkenleri ile ilgili frekanslar (Frequency) ve yüzde değerleri (Percent) verilmiştir.
Kızların sayısının 29, Erkeklerin 21 olup toplam sayı 50’dir. 29 Kız toplam sayının %55,8’ine karşılık gelirken 21 Erkek toplam sayının %40,4’üne karşılık geliyor. Valid Percent seçeneği ise Geçerli Yüzde anlamına gelip eksik değerler ile beraber alınmış yüzdedir. Eğer eksik değer yok ise Percent ile aynı olur.
Cumulative Percent ise Toplamsal Yüzde anlamına gelip ilgili grup ve öncesindeki grupların toplam yüzdesini ifade eder.
3)Dil değişkeni tablosuna bakacak olursak; 3 grup olup Almanca seçen bireylerin sayısı 12, Fransızca seçen bireylerin sayısı 18 ve İngilizce seçen bireylerin sayısı ise 20’dir. Almanca seçen bireyler toplam bireylerin %23,1’ini oluşturmakta olup Faransızca %34,6 ve İngilizce %38,5’ini oluşturmaktadır. Valid Percent seçeneği ise geçerli yüzde değerlerini göstermektedir.
Cumulative Percent’e baktığımızda Almancayı seçen geçerli bireyler %24, Faransızcayı seçen bireyler ise %36 değerde ancak kümülatifde bir önceki değer ile toplamı şeklinde ifade edildiği için %60’a (24+36) karşılık gelmektedir. Dolayısıyla İngilizceye karşılık gelen değer de %100 olacaktır.

Frekans ile yorumlama bu şekildedir. Bir sonraki yazımda bir asım daha ileri gidip çapraz tabloları yorumlayacağız.
Görüş ve önerileriniz için okarakoc@industryolog.com den her zaman ulaşabilirsiniz.
Görüşmek üzere….