Daha önce hiç deney yaptınız mı? Lisedeyken fizik derslerinde birkaç deney yapmıştık. Ama bu yazıda size fiziksel deneylerden değil düşünce deneylerinden birinden bahsetmek istiyorum.

Ben bu deneyi ilk defa Big Bang Theory dizisinde duydum. Dizide Leonard ile Penny’nin sevgili olmalarının iyi mi yoksa kötü mü sonuçlanacağının Schrödinger’in kedisi gibi sadece deneyimlenerek öğrenileceği anlatılıyordu.

Schrödinger’in kedisini duydunuz mu hiç?

Erwin Schrödinger (1887 – 1961) Deneyde Schrödinger hayali bir kediyi bir çelik kutunun içine bırakır ve yanına da kediyi öldürme ihtimali %50 olan zehirli gaz bırakır. Kedinin ölü ya da diri olduğunu anlayabilmemiz için tek yol çelik kutunun içine bakmamız ve sonucu görmemizdir.

Quantum mekanik ortodoks yorumuna göre çelik kutunun içine bakmadan önce kedi hem ölü hem diri olan bir süperpozisyondadır. Biz baktığımız zaman ise doğanın bir karar vermesi gerekir. Yani kedi bizim merakımız nedeniyle ya ölmüş ya da yaşıyor olabilir.

Yani biz kutuyu açıncaya kadar kedi hem canlı hem de ölüdür olan süperpozisyondadır. Kuantuma göre her parçacığın kendine has bir dalgası vardır.

Kedinin ölü durumu ile canlı durumu için farklı dalga fonksiyonları vardır. Ancak, kutuyu açmadığımız sürece ölü kedinin dalga fonksiyonu ile canlı kedinin dalga fonksiyonu üst üste biner, yani kedi “ne ölü, ne de diri”dir.

Bu durum, kedinin kuantum durumu olarak da tanımlanır. Yani olasılık durumlarının üst üste binmesi, bir başka deyişle “süperpozisyon” durumudur.

Gözlem yapmadığımız sürece kedinin ölü ya da diri olduğunu bilemeyiz. Buradaki yanıt da “Kedi yüzde elli ölü,yüzde elli diri” yorumundan çok, ölü ve diri olma olasılığı eşit anlamına gelmektedir.

Benim Yorumum

Ben bu konudan şöyle bir ders çıkarıyorum kendime; bir şeyi yapmaya karar verdiğimde sonucunun iyi mi kötü mü biteceğini bilemem. Bazen bana iyi görünse de kötü de bitebilir bunun aksi de mümkündür tabi. Peki bu denedim kaybettim tekrar denemem mi demek, tabi ki hayır.

Kutuyu açıncaya kadar ne olacağını tahmin edemeyiz ama hayatta birşeylere atılmak, denemek, birşeylerin olması için çabalamak insanı en azından ben elimden geleni yaptım artık içim rahat dediği noktaya getirir.

İş sonuçlanana kadar nasıl bir etkisi olacağını kestiremediğimiz gibi sırf sonucunu bilmiyoruz diye o işi yapmaktan vazgeçemeyiz. Denemeye, sonucu görmeye ve sonuca göre yeniden denememiz gerekip gerekmediğine karar verebiliriz.

Önemli olan neye karar verirsek verelim sonuç kötü ise bizi pes ettirmemesini sağlamak. Leonard (Big Bang Theory’den) deneyi ilk uyguladığında başarısız oldu. Ama yine de denemeye devam etti, ta ki kedinin yaşadığı ana kadar 😉

Görsel olarak daha kalıcı olacağını düşündüğüm için aşağıdaki videoyu izlemenizi öneriyorum.

Daha teorik bir anlatım isterseniz linkteki sayfaya gidebilirsiniz. https://t24.com.tr/yazarlar/gunec-kiyak/bir-dusunce-deneyi-schrodinger-in-kedisi,23766

Diğer yazılarıma buradan ulaşabilirsiniz


What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
1
win
Burcu Köse

Gaziantep Üniversitesi Endüstri mühendisliği mezunuyum. Blog yazmayı ve araştırmayı severim.