Merhabalar, SQL Server derslerimize geçmeden önce istiyorum ki veri nedir, veri tabanı nedir bu tür kavramlarda güzel bir şekilde otursun en azından ne yaptığımızı bilerek ilerleyelim.

Bu dersimizde genel anlamda veri tabanından, nasıl gelişti, neden gelişti, ilk örnekleri, şimdiki hali bunlardan bahsetmeye çalışacağım.

Veri Nedir?

Belkide insanlık tarihinin en başından beri insan duyularının elde ettiği her şey bir veridir.

zdc-2016-veri-merkezi-2

Veri işlenmemiş ham bilgi parçacığıdır. Elde edildiği, görüldüğü haliyle bir anlam ifade etmezken işlendikten sonra bilgi haline geldiğinde kullanılabilecek düzeye gelmektedir.

İlk veri toplama, gruplama, onları değerlendirme, işleme, anlamlı düzeye getirme işlemini yapan beynimiz ilk veri tabanıdır desek çokta yanılmış olmayız.

Biraz daha işin teknoloji boyutuna doğru ilerleyelim.

Öncelikle teknoloji işin içine girince neye veri diyoruz ona karar verelim. Diyelim ki isminiz Mert olsun. Aslında ismimiz seslenilen haliyle somut bir öge değildir. Bizim değer verdiğimiz hiç bir şeyin aslında biz onu bir yere yazana yada kabul ettiğimiz bir sistemle ifade edene kadar somut halde olduğunu söyleyemeyiz.

İşte ismimizi Mert olarak fiziksel bir şekilde veri tabanına kaydettiğimizde bu bizim verimiz olmuş oluyor. Bunun gibi bilgisayarın anlayabileceği düzeye indirgeyebildiğimiz her kavram veri olacaktır.

Bir veri bilgisayarda şu şekilde saklanır. Bir girdi aracı sayesinde giriş yapılır. Bu bir klavye bir mause yada bir USB bellek üzerinden giriş gibi giriş birimleri sayesinde veri alınır. Daha sonra bilgisayar yazılımları sayesinde istenilen şekilde işlenir daha sonra harıci bellekte kayıt altına alınır. İhtiyaç duyulduğunda da gereken bilgi saklandığı konumdan çağrılır ve yine üzerinde işlemler yapıldıktan sonra monitör, yazıcı vs gibi çıktı araçlarıylada son kullanıcıya ulaştırılır. 

Veri nedir kısmını böylelikle bitiriyoruz. 

 Veritabanı Nedir?

shutterstock_197803430-680x400

Elde etmiş olduğumuz verileri kaydettiğimiz bilgisayar temelli bir kayıt tutma sistemi diyebiliriz. Veri tabanları sadece bilginin saklanması görevini mi üstlenirler? Tabiki hayır, özelliklerine birazdan değineceğim ama öncelikle, sizlere veri saklama yöntemlerinden bahsetmek istiyorum. Çünkü asıl sorumuzun cevabı bu kısımda saklı.

Veri Yönetiminde iki tip yaklaşımdan bahsedebiliriz. 

1. si klasik geleneksel yaklaşım olan Dosya sistemleri

2. Veritabanı Yaklaşımıdır

Bilgisayar sistemlerine uyarlanan hemen hemen her teknolojinin yaşanılan çevreden doğa olaylarından etkilendiğini söyleyebiliriz.

Şöyle bir senaryo düşünelim. Bir okuldayız ve öğretmenler odasında her öğretmenin kendine ait bir dolabı olsun. Öğrencilere ait bilgileri, yaptıkları sınavları vs her şeyi bu dolaplarda ve her sınıf için oluşturulmuş çekmecelerde tutuyorlar. Farklı öğretmenlerin girdiği aynı sınıflar var. Her hocada girdikleri sınıfların bilgilerini ayrı ayrı tutuyorlar. İşte hemen hemen aynı bu sistemin bilgisayar ortamına aktarılmış haline Dosyalama Sistemi diyoruz. Dosya kökenli veri yönetiminde her bir uygulama kendi dosyaları ile yürütülür daha net ifade etmek gerekirse her yeni işlem için ayrı veri dosyaları açılır.

dosya-sistemi

Şimdi örneğimiz üzerinden varsaymaya devam edelim. Dosya sisteminin eksilerini görmeye çalışalım. Yukardaki senaryoda da bahsettiğim gibi hocaların kendi arasında bir etkileşimi adeta bir birinden izoke edillmiş durumdalar, sadece herkes müdüre bağlı. Bu yüzden herkes kendi girdiği sınıfın verilerini tutuyor demiştik. 11/C sınıfına 6 hoca giriyor olsa 6 tane sınıf listesi oluşturulmak zorunda. İşte dosya sisteminde  bu şekilde verilerin tekrarı vardır. Bu bir süre sonra sisemin hantallaşmasına neden olacaktır.

Diyelim ki bir gün müdür öğretmenler odasına girdi ve  Mehmet Güvenir isminde 11/C sınıfındaki öğrencinin 444 olan numarası 666 olarak güncellenecek diye bir bilgi verdi. Bu sistemde bütün dosyalar, bütün veriler tek tek kontrol edilip, değişimi yapılmak zorunda ve bu ekstra iş gücünün yanı sıra verilerin hepsinin güncellenmesini garanti eden bir sistemde değil. Bu şekilde ileride çıkabilecek bir veri uyuşmazlığı hatası kurmuş olduğumuz sistemin aksamasına çok kolay bir şekilde sebep olabilecektir.

Senaryomuzdan sonra şöyle net bir şekilde ifade edelim.

Dosya Sisteminin Sakıncaları

  1. Veri tekrarı
  2. Verinin birkaç dosyada güncellemesi
  3. Belleğin tekrarlı bilgi nedeniyle israfı
  4. Sadece belirli bir dilin kullanılması

veridepolama 

Veri tabanı yöntemine neden gereksinim duyulduğunu yine örnekler ile anlamaya çalışalım. Güncel bir örnek olsun. Facebook’u ele alalım. Şu anda son bilgilere göre toplam 1 milyardan fazla üyesi bulunan bir site. Haydi 10 hoca 100 de öğrenci için dosya sistemini kullandık. Gerekli işlemleri yapmaktanda gocunmadık hata yapmamayada gayret ettik. Ama Dosya Sistemi ile 1 milyar kullanıcıya ait verilerin kontrolü nasıl sağlanabilir ki. İşte bu imkansızdı bunun içinde verilerin tek bir kaynaktan düzenlenmesi erişilmesi değiştirilmesi mantığı düşünülerek veri tabanı yöntemine geçiş yapıldı. Yanlış anlaşılmasın Facebook ile beraber geçiş yapılmadı verilerin kontrolünün zorlaşması ile beraber 1980 li 90 lı yıllarda geçişi yapıldı.

 

Burada bir kişiye ait temel bilgilerin tablolarda tutulduğunu düşünelim. Tablolarda bir biri ile ilişkili durumdadır. Biz sadece Facebook’un arama sekmesine Xxxx Yyyy yazdığınızda bu kişiye ait bilgileri sadece bu isim yardımı ile tüm tablolardan çekip bize Profil sayfası olarak gösterebilmektedir. Verilerin merkezileşmesi ve ilişkisel durumda olması bize böyle bir kolaylık sağlamaktadır.

facebook-data-center-638x425 

Yeni bir senaryo ile veri tabanı yönteminin diğer artı özelliklerine göz atalım. Diyelimki bir firmada çalışıyorsunuz ERP sistemi kullanılıyor. Veri tabanı yöntemindeki bir diğer özellik verilere kimlerin ne kadar erişilebileceğini belirleyebiliyor olmamızdır. Kullanılan ERP yazılımı aynı olmasına rağmen sekreter gerekli şifre ve isim ile giriş yaptığında erişim sağlayıp değişiklik yapabildiği yerler sınırlı iken firmanın müdürü verilmiş olan yetkileri sayesinde tüm verilere erişebilmektedir. Bu aynı zamanda verilerin güvenliğinide artıran bir durumdur.

 

Aynı zamanda aynı veri tabanına eş zamanlı Kalite Mühendisi de veri girebilir Planlama Mühendiside. Eş zamanlı çalışabilme özelliği ile zaman tasarrufu en büyük avantajıdır.

 

Veri tabanı yönetim sistemlerini kullanabilmek için tabiki ekstra bir yazılıma ihtiyaç duyulmaktadır.

 

Bu sistemin artılarınıda şöyle alt alta sıralamak gerekirse oturup herkes açısından düşünülse beilki 100 lerce yarar yazılabilir. Ama en belirgin bir kaç tanesini burada belirtelim.

Veri Tabanı Yönteminin Faydaları

  1. Bilgiler istenildiği zaman görülebilir.
  2. Verilerin merkezi kontrolü sağlanır.
  3. Verinin paylaşımı sağlanır.
  4. Verilerin tutarlı olmasını sağlar. Veri bütünlüğü bunu Data Integrity olarak isimlendirmekteler.
  5. Verilerin güvenliğini sağlar.
  6. “Veri Tekrarı” engellenir
  7. “Çoklu Güncelleme” yapılabilir
  8. “Gereksiz Bellek Kullanımı” engellenir
  9. “Erişim Dili” standarttır:

SQL Server anlatımlarına geçmeden önce aslında SQL Server ın ne için var olduğunu belkide artılarını, veri nedir veri tabanı nedir bunları öğrenmiş olduk. Umarım faydalı olmuştuır. Eksik olan yerleri herhangi bir iletişim adresimden iletebilirsiniz. Saygılarımla.

  

Kaynakça

www.muratbilginer.net

Doç. Dr. İbrahim Çil Veritabanı Yönetimi 

Wikipedia 

Bir sonraki yazı için tıklayınız.