Yazıma verimlilik kavramını açıklayarak başlamak istiyorum.

Verimlilik; Belirli bir zaman diliminde üretimden elde edilenlerin fiziksel ya da parasal değerinin aynı dönemde kullanılan üretim faktörlerinin fiziksel veya parasal değerine oranıdır.

Yani; Çıktı/Girdi.

e1

Günlük hayatta çok sık kullandığımız bu kelimenin aslında ne kadar önemli olduğunu bilmemiz gerekir. Çünkü ihtiyaçlar, istekler, beklentiler sınırsız olabilir ancak kaynakların kıt olması mevcut durumun en iyi şekilde değerlendirilmesini gerektirir. Ayrıca eski iktisat kitaplarında kıt kaynak sayılmayan temiz hava, temiz su, temiz çevre artık kıt kaynak sayılmaktadır.

Kaynakların kıt, ihtiyaçların sınırsız olduğu dünyamızda, mevcut kaynaklarımızı ne kadar etkin kullandığımız, işin değerini belirleyen en önemli faktördür. Bu ise insanın işi ne kadar kolay, ekonomik, ergonomik ve zamanında yaptığına bağlıdır. İş yapan her türlü israfa engel olacak şekilde, elindeki kaynakları en etkin şekilde kullanarak ürün mal veya hizmet elde etmelidir. İsrafa engel olmak deyince “Yalın Düşünce” devreye girer ve nimetlerinden faydalanırız.

e2

Metod Etüdü

Herhangi bir örgütsel sistem içindeki insan ve makinaların, yaptıkları işler üzerindeki etkinliğini arttırmaya yönelik çalışmalarda kullanılan bir grup analiz tekniğini ifade etmektedir.

Kayıtlara geçmiş ilk metod etüdü çalışmasının 1760 yılında toplu iğne imalatı konusunda çalışan Fransız mühendis M.P.Perronet tarafından yapıldığı söylenmektedir.
Metod etüdü çalışmalarının sistematik olarak ilk defa uygulanışı, 1883 yılında Frederick W.Taylor tarafından gerçekleştirilmiştir. Taylor işleri elemanlarına ayırarak her elemanı ayrı ayrı incelemiştir.(Kendisi İşletme Yönetimi’nin babası olarak kabul edilir.)

Yine aynı yıllarda iki Amerikalı, Frank B.Gilbreth ve eşi Lilian M.Gilbreth, metod etüdüne daha ayrıntılı bir analiz getirmişlerdir. Belli bir işi insan vücudunun temel hareketleri düzeyinde elemanlarına ayırmışlar ve o işi için gereksiz gördükleri elemanları ortadan kaldırma yoluna giderek “Hareket Etüdü” kavramını tanımlamışlardır.

Günümüzde metod etüdü ek iş kapsamını ortadan kaldırmak ve toplam iş zamanını azaltıcı çalışmalarda kullanılan bir araçtır.

e4

Metod etüdünün uygulama alanlarına özellikle endüstri sektörü açısından bakarsak;

-Genel imalat yöntemlerinin ve metodlarının iyileştirilmesi,
-Fabrika, atölye ve iş istasyonlarının yerleşim düzenlerinin iyileştirilmesi,
-Tesis ve teçhizatta tasarım iyileştirilmeleri,
-İnsan çabasının ekonomik olarak harcanması ve yorgunluğunun azaltılması,
-Malzemelerin, tezgahların ve işgücünün kullanımda iyileştirme yapmak,
-Daha iyi bir fiziksel çalışma ortamı geliştirmek şeklinde sıralayabiliriz.

Ancak burada “ergonomi” yani ”insan faktörü mühendisliği” ön bilgisinin çok önemli olduğunu bilmeliyiz. Ergonomi insan ve çalışma ortamı arasındaki ilişkiyi inceleyen bilimsel bir çalışmadır.

Metod etüdü uygulaması yapılırken dikkate alınması gereken faktörler de vardır;

1. Ekonomik yön;

Öncelikle ele alınacak konular “darboğazlar” dır. Örnek olarak; Çok fazla işçilik gerektiren uzun süreli ve tekrarlılık oranı yüksek işlemler.

2.Teknik Yön;

İş hakkında gerekli ve yeterli düzeyde teknik bilgiye sahip olmalıyız.

3.İnsan tepkileri;

Yaptığımız uygulamalarda tahmin edilmesi en zor olan insan tepkileridir. Çünkü duygusal tepkiler söz konusu olabilir.
Staj yaparken de başımıza gelebilecek bir durumdan bahsetmek istiyorum.

İş etüdü uygulamasında süre tutarken;

-Süre mi tutuyorsun?
-Evet..
-O zaman yavaş yapayım benden çok iş beklemesinler (sessizce) Arkadaşına da söyler; yavaş ol yavaş..
Bu durum bazen ters de olabilir; “Çok hızlı olmalıyım. Beni çok beğenmeleri gerekir…”

Bu uygulamalarda işçinin bir insan olduğunu unutmamak bence en önemlisi. Ve aslında bunların işçinin yararına olduğunu, elamanın işi her zamanki gibi yapması gerektiğini söyleyip ikna etmemiz gerekir.

Balıkesir’de Traktör emniyet kabini imalatı yapan bir işletmede metod etüdü uygulanarak; profil büküm tezgahında yapılan değişiklikler ile profil bükme işleminin süresi 6 saniye azaltılarak %8 oranında üretim artışı elde edilmiştir. Önerilen yerleşim planı uygulandığında %57.9’a kadar azaltılan taşımalar bu atölyede üretilen kapı ve diğer profil parçalarının üretiminin aksamasına ve gecikmesine neden olan faktörleri de ortadan kaldırmıştır.

e5

Endüstri mühendisi , özellikle işverenlere göre, en az ürün ile en çok karı elde etmeyi hedefler.

İş etüdü, hareket etüdü, yerleşim yeri düzenlemesi ve buna bağlı olarak metod etüdü Endüstri Mühendisliğinin önemli teknikleridir. Bu nedenle de İş Etüdü çalışmaları sürekli gelişmektedir.

İyileştirme sadece atölye de olmaz . Günlük hayatımızda işte çalışırken, kitap okurken, gezmeye gittiğimizde, hatta yemek yerken bile, en önemlisi ders çalışırken zamanımızı ve ortamdaki kaynakları en etkin kullanmaya çalışırsak hayatımıza metod etüdü uygulamış oluruz 🙂

Gereksiz harcanan enerji kaybedilen emektir…

Print Friendly, PDF & Email
Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz