Linus Torvalds Kimdir?

Linus Torvalds’ın özgeçmişi şöyle başlamaktadır:

Linus Benedict Torvalds (d. 28 Aralık 1969, Helsinki, Finlandiya) Finlandiya asıllı Amerikalı bir bilgisayar mühendisidir. Linux işletim sistemi çekirdeğinin geliştiricisi ve proje yöneticisi olup, ABD’de yaşamaktadır. Transmeta’daki görevinden ayrıldığından beri OSDL’de (Açık Кaynak Geliştirme Laboratuvarlaɾı) tam zamanlı olarak Linux çekirdeği üzerinde çalışmaktadır. Helsinki Üniversitesi’nden mezun olmuştur. 

Sizlere bu yazımda Bilgisayar dünyasının yakından tanıdığı ve özgür yazılım dünyasına yaptığı katkılarla tanınan Linus Torvalds‘ın hayatından bahsedeceğim. Linus Benedict Torvalds 28 Aralık 1969’da Finlandiya’nın başkenti ve en büyük şehri olan Helsinki’de dünyaya geldi. Ailesi ona ünlü fizik kimyager ve Nobel Ödülü sahibi olan Linus Pauling’in adını verdi. Babası bir radyo gazetecisi annesi ise bir çevirmendi.

Linus Torvalds’ın annesi ve babası o küçükken ayrıldılar ve Linus genelde annesiyle, bazen de büyükanne ve büyük babasıyla beraber yaşadı. Linus erken yaşlarda okuma alışkanlığı edinmişti ve bundaki en büyük etken belki de ailesinde pek çok gazetecinin olmasıydı. Anne tarafından dedesi olan Leo, Toerngvist Helsinki Üniversitesi‘nde istatistik profesörüydü. Linus üzerindeki etkisi büyüktü.

1970’lerin ortalarında, Toerngvist, Linus’a Commadore VIC20 model bir bilgisayar aldı. Fakat Linus bu bilgisayardan sıkılmıştı çünkü kullanabileceği çok az program vardı.


Yeni programlar yazmak için çalışmalara, 12 yaşında basit oyunlar yazmaya başladı. Daha sonraları zor ama daha güçlü olan assembly (makine diline en yakın programlama dilidir.) dilini öğrendi ve kullanmaya başladı. Linus matematik ve programlamayı çok seviyordu.

Peki Linus’un büyük başarısı Linux nasıl doğdu?

1987’de Linus birikimlerini bir Sinclair QL almak için kullandı. Sinclair QL ev kullanımı için geliştirilmiş olan dünyanın ilk 32-bitlik bilgisayarıydı. 7.5 Mhz hızında Motorola 68008 işlemciye ve 128 KB RAM’e sahipti. Fakat yazma korumasına sahip ROM‘da bulunan işletim sisteminden dolayı bilgisayarın yeniden programlanmaya kapalı olduğunu gördükten sonra sevinci kursağında kaldı.

Linus, 1988 yılında ailesinin izinden giderek Finlandiya’nın en kaliteli eğitim kurumu olan Helsinki Üniversitesi‘ne kayıt yaptırdı. O zamana kadar bilgisayar programcılığıyla uğraştığı için doğal olarak bilgisayar mühendisliği/bilimleri branşını seçti. Üniversitedeyken çok ciddi yazılım projelerinde görevler aldı. Daha sonraları Linux işletim sisteminin çekirdeğini (kernel) yazacağı C programlama diliyle 1990 yılında tanıştı. 1991 yılında 33Mhz Intel 386 işlemci kullanan ve 4MB’lık hafızaya sahip yeni bir IBM aldı. Bu işlemci, Intel’in önceki çiplerine kıyaslandığında daha iyi bir işlemci ailesinin bir temsilcisiydi. Linus donanımdan memnun olmasına rağmen, bir süre sonra bilgisayarla birlikte gelen MS-DOS işletim sistemi yüzünden hayal kırıklığına uğramıştı. Çünkü bu işletim sistemi 386 çiplerinin gelişmiş yeteneklerini kullanabilmek için yeterince gelişmiş değildi. Daha sonra kendi bilgisayarına üniversitenin bilgisayarlarından aşina olduğu Unix tabanlı bir işletim sistemi kurmaya karar verdi. Fakat aradığı sürümler çok pahalıydı ve aradığını bulamadı. En sonunda MINIX‘i tercih etti.

MINIX, işletim sistemi uzmanı Andrew Tanenbaum tarafından Hollanda’daki üniversite öğrencilerine UNIX’i öğretmek amacıyla yazılmış bir işletim sistemiydi. MINIX kullanmaya başlayan Linus Torvalds, üniversitenin UNIX sistemine ve internete bağlanmak için kullandığı terminal 17 Eylül 1991 tarihinde, Linux’un ilk sürümü olan 0.01’i internette yayınladı. Linus Torvalds geliştirmekte olduğu bu işletim sistemine önceleri Linux (Linus’un Minix’i) adını vermeyi düşündü fakat bunun çok egoist bir davranış olacağına karar vererek sonradan free (özgür), freak (garip, acayip) ve Minix’in karışımından oluşan bir kelime olan Freax’ta karar kıldı. Fakat arkadaşı Lemmke, FTP’de Linux adı altında bir dizin oluşturmuştu bile. Bu yüzden sistemin adı Linux olarak yayıldı.

Bu gelişmelerden sonra Linus’un aklını lisans konusu meşgul etmeye başladı. Sistemin kodlarını tamamen dağıtan FSF lisansıyla ünlü özgür yazılım savunucusu ve programcı Richard Stallman‘ın geliştirdiği GPL (GNU General Public License) lisansı arasında seçim yapmakta zorlanırken, büyük buluşma gerçekleşti.

MIT’de çalışan Richard M. Stallman GNU Projesi’ni 1983’te başlatmıştı. Yazılımın, bilginin topluma ait olması, özgür olması gerektiğini savunan bir insandı ve 1990 yılında işletim sisteminin çekirdeği haricinde tüm görsel ara yüzlerini bitirmişti. İhtiyacı olan çekirdek için araştırmalara başladı ve belli bir zaman sonunda nihayet Linus Torvalds’ın geliştirdiği çekirdeği duydu.

Eğer Linux, GPL lisansıyla korunursa, açık kaynak kodlu bir işletim sistemi olacak, kodlarına erişilebilecek, geliştirilmeye ve serbestçe yeniden dağıtılmaya açık olacaktı. Ve beklenen oldu, GNU projesi ve Linus Torvalds’ın Linux projesi birleşerek özgür yazılım projelerinin en büyüğü olan GNU/LINUX‘u meydana getirdi.

GPL lisansı sayesinde dünyanın dört bir yanından birçok yazılımcı Linux’u geliştirmeye başladı. Linus Torvalds, 2012 Milenyum Teknoloji Ödülü’ne layık görülmüştür. Yazımı sonlandırırken sizlere Linus Torvalds’in birkaç sözünü sunmak istedim:

 

1-Teknik olmayan soruların bazen hiçbir cevabı yoktur.

2-Herhangi bir program sadece yararı kadar iyidir.
3-Gerçek açık kaynak, kendi kaderini kontrol etmek hakkına sahiptir.
4-Siz de insanların insan olduğu ve kendi aygıt sürücülerini yazdıkları günlerin özlemini çekmiyor musunuz?

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz