Merhabalar herkese. Uzun zamandır üzerine çalıştığım, araştırmalar yaptığım Kriptoloji üzerine öğrendiklerimi adım adım sizlerle paylaşmaya çalışacağım bu yazı dizimiz boyunca. 

Bu yazılarımla Kriptoloji ve şifreleme algoritmaları üzerine beraber ilerlemeye çalışacağız. Değişik kaynaklardan okuduğum bilgileri güzel bir sentezle sizlere sunmayı düşünüyorum. Bununla birlikte her şifreleme algoritmasını C# da kodlayacağım ve kaynak kodlarını sizlerle paylaşacağım. Bu noktada daha önceki şifreleme algoritması anlatan makalelerden farklılık göstermiş olacağız.

Kriptoloji Nedir?

Kript yunanca şifre, graf da yazı demektir. Kriptografi şifre yazımı anlamına gelen yunanca bir kelimedir.

Kriptoloji ise buradan türemiş, en basit anlamda şifreleme ve bu şifreli metinleri çözme (decode) bilimidir. Matematik biliminin alt kollarından biridir.

Kriptoloji bilimi Kriptografi şifreleme ve kriptoanaliz var olan şifreyi kırmak üzere iki bölümden oluşur.

Kriptolojinin Kriptonaliz bölümü ile ilgilenen kişilere kriptoanalist denir. Kriptonalistler daha çok şifreli mesajları kırma işlemi ile uğraşırlar

Kriptolojinin Tarihi ve Gelişimi

Kriptolojinin geçmişine kısaca göz attığımızda karşımıza ilk kriptolog olarak mısırlı bir katibin çıktığını görürüz. O, efendisinin hayatını anlattığı hiyeroglifleri şifreli bir şekilde oluşturmuştu. Çinlililerde Kriptografi bilimine rastlanmadığı söylenmektedir. Çünkü Çince alfabenin olduğu gibi şifresiz bile yazılması çok zordu. Daha sonra uzun yıllar gelişim süreci duran Kriptografi daha yakın tarihe geldiğimizde istihbaratta mesajların güvenliğinin sağlanması gerekliliği ile askeri alana girdi. Askeri alana girmesi ile beraber gelişimi büyük bir hız kazandı.

Burada bahsedebileceğimiz bir örnek Sezar’ın komutanlarına şifreli olarak gönderdiği kriptolu mesajlardır. Zaten ilk şifreleme yöntemlerinden biride Sezar Şifresidir. Bir sonraki dersimizde ilk olarak Sezar Şifreleme Algoritmasından bahsetmeye çalışacağım.

Kriptolojiyi Daha İyi Anlama

Şimdi bir örnekle kriptolojiyi basit anlamıyla anlamaya çalışalım.

Askeri bir kamptayız. Kırmızı ve Mavi takımlarımız var. Her takımın kamp içinde konuşlandığı belli karargahlar var. Ayrıca merkezi komuta kademesi var. Merkezi komuta kademesinden stratejik planlar ve yapılması gerekenler bir posta aracılığı ile karargahlara dağıtılıyor olsun. Sizce böyle bir durumda yazılan mesajı dümdüz yazıp posta askerinide yola salıp kaderine terketmek mantıklı bir adım mıdır? Böyle bir durumda açık açık yazdığımız mesaj rakip askerin eline geçtiğinde, anında tüm planlarımızdan haberdar olması demektir. Bizim savaşı kaybetmemize neden olabilecek büyük bir açıktır. Bu açığın kapatılması gerekiyordu. Giden mesaj bir sistemle bir algoritmayla şifrelenip gönderilmeli. Sadece karşı karargahtaki askerin bildiği bir anahtalada çözümlenebilmeliydi. Böylece ortaya Kriptoloji şifreleme bilimi çıktı. (Temsili)

Örneğimden yola çıkarak bir kere daha kriptoloji nedir sorusuna cevap vermek istersek; göndermek istediğimiz yada elimizde tutmak istediğimiz verileri karşı saldırılara karşı korumak güvenliğini sağlamak için şifreleme ve aynı zamanda bu şifreleri çözme bilimidir.

Kriptoloji bilimi çok eski tarihlere kadar dayandırılabilse de asıl gelişimini pek çok matematik biliminde olduğu gibi İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşamıştır. Çünkü savaş anında gönderilen mesajların güvenliği büyük önem arz etmiş buda Kriptoloji ilminin büyük oradan gelişimine temel oluşturmuştur.

Günümüzde Kriptoloji

Şimdi teknolojinin gelişmesi ile birlikte veri güvenliğinin sağlanmasının gerekliliği üst düzeye çıkmış, kriptoloji biliminin kıymeti her geçen gün biraz daha artmaktadır. 

Günümüzde Whatsapp kullanan herkesin aşina olduğu Uçtan uca şifreleme mantığıda kriptoloji biliminin bir ürünüdür.

Çünkü ister mobil ister şahsi bilgisayarlarımız üzerinden yaptığımız yazışmalar, mesajlaşmalar bir çok sistem ve bilgisayar üzerinden ağlardan geçip mesajı alacak olan kişiye iletilmektedir. Mesajımızın bu yol üzerinde açılmadığından, okunmadığından emin olmak isteriz. Bunuda metini şifreleyerek sağlayabiliriz.

Whatsapp’daki Uçtan Uca Şifreleme

Kısaca burada Whatsapp’ın uçtan uca şifreleme mantığından bahsedeyim. 

Siz mesajı yazdığınızda,  her mesaj kendine özgü ve diğerlerinden farklı bir anahtar ile şifrelenir, şifreli mesajı ortadaki üçüncü kişiler kesinlikle görememe garantisi vermekte Whatsapp hatta Whatsapp bile mesajlarınızı okuyamamaktadır. Şifrenin decode anahtarı karşıdaki kişidedir ve mesaj oraya ulaştığında anahtar şifrelenmiş mesaja uygulanır ve kişi mesajını okuyabilmektedir.

Telsizler Üzerinde Kriptolama

Bir telsizle iletişim anında ses paketleri taşınır. Eğer ses paketleri şifrelenmez ise yine büyük bir güvenlik açığı doğurabilecektir. Türkiye’de de Aselsanın geliştirdiği Kripto telsiz sistemleri vardır.

Aselsanın Geliştirdiği Kripto sistem şu şekilde çalışmaktadır.

“Kripto algoritması gizli anahtar yöntemine dayalıdır. Mesajı gönderen tarafında kullanılan anahtar ile kapatılan açık bilgiler almaçta sadece aynı anahtar kullanılarak açılır. Algoritma, standart olarak bilinen DES (Data Encryption Standard) algoritmasıyla karşılaştırılmayacak kadar çok güvenlidir. Şu anki teknolojide dahi çözülmesi hemen hemen imkansız olan anahtarlar, telsiz çalınması veya anahtarın dışarıya sızmasından dolayı güvenliği sağlamak için kullanıcının öngördüğü düzenli aralıklarda değiştirildiğinde tartışılmaz ölçüde güvenli gizli haberleşme sağlanmış olur”

Son olarak Kriptoloji bilimiyle uğraşan kişilerin dilinde olan bir söz ile bitireyim.

Şifreli her mesaj kırılabilir. Ama süresi elinizdeki güce bağlıdır. Bir şifrenin kırılması 100 yılda sürebilir, 1000 yılda sürebilir ama mutlaka kırılır.

Diğer yazılarımızda şifre kırma tekniklerinden de bahsedeceğim.

Bu yazımda kısaca Kriptoloji bilimine giriş yaptık. Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Bir sonraki yazımda Sezar Şifreleme Algoritmasında görüşmek üzere.

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Murat Bilginer

Industryolog Akademi Founder – Endüstri Mühendisi
Canias ERP Troia Geliştiricisi & Yazılım Uzmanı
7 Yıldır bildiğini paylaşmak için çabalayan bir blogger.

http://muratbilginer.net/
  • Gul EKMEN

    İlgimi çok çeken bir konudur. 2. Dünya Savaşı sırasında Nazilerin kullandığı ENİGMA kodunu çözen Alan Turing bu konuda ki en sevdiğim karakterdir. Kendisini The Imitation Game filminde daha güzel tanıyabilme imkanı vardır. İzlenmesini tavsiye ediyorum. Whatsapp kodunu henüz kullanmadım bilgin için teşekkürler, eline sağlık.

    • Değerli yorumun için ve bilgiler için ben teşekkür ederim Gül 🙂