Karar Teorisi

Merhaba,

Bu yazımda hayatımız boyunca sürekli yaptığımız bir eylemden bahsedeceğim. İster küçük bir çocuk olalım ister bir yetişkin, hayatımızın her alanında birçok karar veririz. Küçük yaşlarda verdiğimiz kararların sonunu düşünmesek de, büyüdükçe verdiğimiz kararların sorumluluğunu üstlenmeye başlıyoruz. Özellikle çalışma hayatında uyguladığımız kararların sorumluluğunu almak çoğu zaman oldukça zor ve korkutucu gelir. Bu yüzden, sizlere kararların nasıl alınacağını ve seçimleri etkileyen faktörleri sistematik olarak tanımlamaya çalışan Karar Teorisi‘nden bahsedeceğim.

Karar teorisi kısaca matematik ve istatistikte; değerlerin, belirsizlikler ve diğer konularla ilgili tespiti ile bir karar verme ve elde edilen optimum kararla ilgilenir. Karar teorisini üç bölüme ayırabiliriz.

  1. Alınacak her kararın mevcut durumu etkileyecek olası durumları incelemek.
  2. Aralarından uygulanabilecek alternatif kararları belirlemek.
  3. Uygulanacak olan kararın gelecekte ne gibi getirileri olacağını belirlemek.

Şimdi,bu üç adımı da uyguladığımızı varsayalım. Tüm olası etkilerini çıkardık,en iyi alternatifi seçtik ve vereceğimiz kararın maksimum getiri sağlayacağından emin olarak kararımızı uyguladık. Fakat, bir şeylerin planladığımız gibi gitmediğini fark ettik. Bu nokta çok önemli çünkü, karar vermede en sık yaşadığımız problem hatalı kararlar vermemiz. Peki hatalı karar vermemizi tetikleyen unsurlar neler olabilir?

Öncelikle karar aşamasını başından sonuna kadar titizlikle takip etmeliyiz. Problemin belirlenmesinden, uyguladığımız çözümün istediğimiz getirileri sağlayıp sağlamadığına kadar gözlemlemeliyiz. Ayrıca çalıştığımız pozisyon ne kadar yüksek olursa olsun, bir karar alırken aşırı güven çoğu zaman başarısızlığı getirir. Sınırlandırılmış düşüncelerle yolumuza devam etmemeliyiz. Yani karar aşamasında elimizdeki tüm imkanlardan faydalanmaya çalışmalıyız.

Karşılaştığımız bir problemde tüm birimleri en iyi yapmaya çalışmamalıyız. Ortaya çıkan problemin kaynaklandığı birimi bulup, o birimde iyileştirmeye gitmeliyiz. Çoğu yönetici işletmedeki her yerin mükemmel olmasını ister ve bu yönde çalışır. Bu durum hataları ve karmaşıklığı da beraberinde getirir.

Birçok kişi karar almaktan çekinir. Çünkü uyguladığımız her kararda bir risk vardır. Ne kadar sistematik çalışırsak çalışalım risk unsurunu ortadan kaldıramayız. Risk kaçınılmaz bir gerçektir. Hepimiz belirsizliği ortadan kaldırmak istesek de işin keyifli ve heyecan verici kısmı risk unsurudur. Sonucunu öngörebildiğimiz bir işten ne kadar heyecan duyabiliriz ki?  

İyi bir karar, bin tane öğüte bedeldir.

-Woodrow Wilson 

Umarım hayatınız boyunca tüm kararlarınızın olumlu getirileri olur. Görüşmek üzere…

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Barlas Cafer

Bursa Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Öğrencisiyim