Aslında hepimiz bir endüstri mühendisiyiz. Çok iddialı bir giriş oldu farkındayım. Bir yerden bir yere giderken veya alışveriş yaparken nasıl endüstri mühendisi kesiliyoruz bu yazımızda bunu kanıtlamaya çalışacağız. Yazı sonunda yorumlarınız çok değerli. Sizinde fikirlerinizi merak ediyoruz. O zaman bu iddialı girişimizi kanıtlamaya çalışalım.

Klasik bir endüstri mühendisliği tanımı yaparak başlayalım isterseniz. Endüstri mühendisliği (İng: Industrial engineering) insan, malzeme ve makineden oluşan bütünleşik sistemlerin kuruluş ve devamlılığının yönetimi ile ilgilenen mühendislik dalı. Bu tanımı direkt olarak Wikipedia’dan aldım.

Günümüz de bu tanım endüstri mühendisliği için yeterli midir? Tanım tabi ki geçerliliğini koruyor ancak yetersiz kalıyor. Bu tanımın yanına “temel amacı kıt kaynakların en iyi şekilde kullanılmasını sağlamak” ifadesini ekleyebiliriz. “Endüstri Mühendisliği, insan, malzeme ve makineden oluşan bütünleşik sistemlerin tasarım, kuruluş ve geliştirilmesiyle ilgilenir. Çalışmalarında matematik, fizik ve sosyal bilimlerdeki özel bilgi ve becerileri mühendislik, analiz ve tasarım ilke ve yöntemleriyle birleştirerek, bu sistemlerden elde edilecek sonuçları belirlemeye, kestirmeye ve değerlendirmeye çalışır.” İlk tanımı biraz daha geliştirmiş bir tanım olarak bunu da ekleyebiliriz. Bu tanımların biraz dışına çıkalım isterseniz. Günümüzde endüstri mühendisleri insan ve/veya makineden oluşan sistemlerin olduğu her yerde sistemlerin analizlerinde, tasarımlarında, kurulumlarında, takip edilmesinde ve buna benzer süreçlerde yer alır. İnsan kaynaklarından üretime, maliyet muhasebesinden lojistik departmanlarına kadar her sektörde her süreçte yer alabilir. Bu kadar çok insanla ve/veya süreçle uğraşan bir bölümün sosyal olması kaçınılmazdır. Diğer mühendisliklere göre çok daha sosyal bir mühendisliktir.

Şimdi gelelim neden böyle büyük bir iddia da bulunduk. Ne demiştik: “Herkes bir endüstri mühendisidir.” Buradan sonra örnekler üzerinden devam edelim istedik.

Örnek 1: Tedarik zinciri yönetiminin önemi gün geçtikçe artmaktadır. İçerisinde çok fazla optimizasyonu içeren tedarik zinciri yönetiminde endüstri mühendisliği istihdamı gün geçtikçe artmaktadır. Tedarik zinciri denildiği zaman akla ilk gelenlerden biri lojistik yönetimidir. Lojistik yönetimi altında da bir konu var ki son günlerde çok popüler. Bu popüler konu rota optimizasyonudur. Şu an rota optimizasyonunu anlatmayacağız. İlerleyen yazılarda bu konuya da değineceğiz. Rota optimizasyonu bize en uygun rota çözümleri sunan bir terimdir. Gündelik hayatta bizde oldukça fazla rota optimizasyonu yapıyoruz zaten. Özellikle İstanbul’da oturan biri vasıta ne olursa olsun bir yerden bir yere gidecekse planlama yapar. Yani çoğu zaman bir planlama yapar. Trafiğin durumuna bakar. Metrobus mü kullanayım metro mu kullanayım sorusunu sorar kendine. Kendine en uygun yolu bulmaya çalışır. Bunu yaparken bazen maliyet hesaplar bazen süre hesaplar. Ama bir şekilde kendisi için en optimum yolu tasarlamaya çalışır. Bu yapılan planlama çalışmaları hali hazırda ki rota optimizasyonu çalışmalarının temelini oluşturmaktadır.

Örnek 2: Kendimizi şimdi bir alışveriş merkezinde düşünelim. Bir süpermarketin içindeyiz ve bir market arabasını sürüyoruz. Alışveriş sırasında market arabasını doldururken ezilecek bir ürün varsa üste koymaya çalışırız. Belki de farkında olmadan market arabasını planlıyoruz. Ezilmeyecek ürünleri altta bırakırız. Yada dondurucudan alacağımız ürünleri sona bırakmaya çalışırız. Alışveriş bütçemiz belli ise öncelikle acil ihtiyaçlarımızdan başlarız. Hesaplama yapa yapa alışveriş yaparız. Bunların hepsi ile kurumsal hayatta endüstri mühendisleri fazlaca uğraşıyorlar. Buraya üretim planlamayı da koyabiliriz, satın almayı da koyabiliriz hatta lojistik sektörünü de koyabiliriz.

Örnek 3: Bu örneğimizde de bir ev kiralama problemine yoğunlaşalım. Bir ev kiralayacağımız zaman ilk iş olarak nerede tutacağımızı kararlaştırırız. Daha sonra nasıl bir ev tutacağımıza karar veririz. Tesis planlama diye bir konu var ki endüstri mühendisliğinde şahsi görüşüm olarak söylüyorum en zevkli çalışma konularımızdan biridir. Tesisi nereye kuralım, nasıl kuralım, kaç m2 olsun gibi soruların cevaplarını alıyoruz tesis planlama sayesinde. Bizde ev tutarken iş yerime yakın olsun, doğal gazlı olsun, 2+1 olsun, 3. katta olsun gibi problemlerin çözümleriyle kendimize en uygun evi tutmaya çalışıyoruz. En uygun ifadesinin endüstri mühendisliğinde ki karşılığı optimumdur.

Yukarıda yazan 3 örneği daha fazla örnekle çoğaltabiliriz. Konuyu kısaca şu şekilde toplayacak olursak. İnsan gündelik yaşamda sürekli karar verme durumda kalıyor. Bir yerde yemek yerken, bir yerden bir yere giderken, konuşurken, alışveriş yaparken, … Hatta evlenirken bile kendine en uygun olacak eşi seçmeye çalışır. Kendi için hep en uygun tercihi bulmaya çalışır. Biraz öncede dediğimiz gibi gündelik hayatta ki en uygun tercihin endüstri mühendisliğinde karşılığı optimizasyondur. Optimizasyonun olduğu yerde endüstri mühendisliği vardır. Şimdilik endüstri mühendisliği ve gündelik hayattan örnekler yazısının ilkini bitiriyoruz. Daha fazla örnek ve daha fazla açıklama ile bu yazıya devam edeceğiz.

 

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Nevzad Ali Kılıç

2013 Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunuyum. Tedarik zinciri danışmanlığı, proje ve tedarik zinciri mühendisliği görevlerimin ardından şu an Flo Mağazacılık bünyesinde Lojistik ve Depo Yönetimi Süreç Geliştirme Uzmanı olarak görev almaktayım.