Bu yazımda “franchise” kavramından bahsedeceğim. Kimimiz belki defalarca duyduk kimimiz de belki ilk defa duyacağız. Ben de bir ekonomi dergisinde bu kavramı görmüştüm ve ilgimi çekmişti. Şimdi sizlerle paylaşma vakti.

Keyifli okumalar.

Franchise nedir?

Franchising sistemi bir tür ayrıcalık verme sistemidir. Yani bir ürün veya hizmetin ayrıcalık hakkına sahip olan tarafın belli şartlar ve sınırlamalar dahilinde bir firmaya bu hakları vermesiyle doğan iş ilişkilerinin bütünüdür.

Bu anlaşmayla imtiyaz hakkını veren taraf işin yönetim ve organizasyonuna ilişkin bilgi ve desteği (know-how) ticari işleri yürütmesi için diğer tarafa verir.
Kısacası Franchising birbirinden bağımsız iki taraf arasında meydana getirilen sözleşmesel bir ilişki olarak tanımlanır.

Örnek verecek olursak bir işletme oluşturulacağını düşünelim  ve bunun bir çok eksiği var. Mesela sandalye mobilya vb. ihtiyacı var. Sen gidip kafana göre istediğin yerden istediğin mobilyayı alamıyorsun. İmtiyaz hakkına sahip olanların sana belirttiği özellikteki mobilyayı yine onların belirttiği yerden alıyorsun. Yani sen bir işletme kurarken dış kapının kulpunun cinsine rengine kadar müdahale etme hakkı var.

Franchising Sisteminde Taraflar

fr

Franchising sisteminin uygulanmasında anlaşmayı yapan taraflar da özel isimler alır.
İmtiyaz hakkını veren tarafa ‘franchisor’ denir.
Franchisor; ürüne, hizmete, veya bilgi birikimine ve bunlara ait denenmiş, kalitesi kanıtlanmış ve başarılı bir markaya, isme sahip olan taraftır.
Franchisor, ürün veya hizmetin satış, dağıtım veya işletme hakkını belirli bir bedel karşılığı veriyor. Anlaşmanın diğer tarafı ise ‘ franchisee’ olarak isimlendiriliyor.
Franchisee; franchisor’un ticari adını veya hizmet markasını, know-how’ını, iş görme ve teknik yöntemlerini, sistemini bir bedel karşılığı alıyor.
Bir bedel karşılığı satın alınan akıl ile küçük yatırımcı, diğer yatırım modellerinden çok daha düşük yatırım ve işletme maliyeti ile, uluslararası standartlara, deneyime, kaliteye, organizasyona, teknolojiye, ticari sırlara adeta ortak edilmektedir.
Franchisee’nin franchisor’a ödediği bedel; isim, marka veya sistemi kullanma karşılığında ödenen bir başlangıç ücreti olan ‘Franchising Fee’ (Franchise Giriş bedeli) ve yıllık ciro ve kardan, anlaşmada belirlenen oranlarda, yüzde olarak ödenen ücretlerden yani ‘Royalty’ den (Sürekli Franchising Ödemesi) oluşur.
Franchising sistemi sadece karşılıklı yapılan anlaşmayla sınırlı değildir.
Her iki tarafında birbirine karşı bir çok sorumluluğu mevcuttur.

Franchising  Sisteminde Franchisee Açısından Yararları

Marka ile birlikte ulusal veya uluslararası standarda ve kaliteye sahip olur.

Tanınmış markalara sürekli müşteri ve iş yapma imkanı sağlanır.

Franchise veren işletme franchisee’ye eğitim hizmetleri ve uzman personel desteği sağlar

Mali, ticari, ve personel konularında sağlanan destekle, teknik işlevlere ağırlık verilip başarı şansı arttırılabilir.

Franchisor ile ortak hareket edilerek küçük işletmelerin karşılaşacakları risk ve işletmecilik sorunları minimize edilir

Franchisor’un mali ve hukuk danışmanlarından yararlanabilir.

Reklam ve tanıtım giderlerinden tasarruf sağlayabilir.

İşletmeler için standart yönetim, muhasebe, satış ve stoklama fonksiyonları mümkün olur.

Kaliteli personel bulma, işe alma ve yerleştirme konularında franchisor’ un tekniklerinden yararlanabilir.

Franchisor’un sürekli olarak yaptığı araştırma ve geliştirme çalışmalarından yararlanabilir.

Kuruluş aşamasında leasing gibi kaynaklardan finansal destek sağlanması mümkün olur.

Franchising sistemi, girişimcinin yanlızlığını ortadan kaldırarak, kendi işini kurmanın getirdiği riskleri azaltır.

 

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Goncagül Demirci

Samsun OMÜ Endüstri Mühendisliği