Fiber Optik Kablo Nedir?

Merhabalar,

Gün geçtikçe gelişen çağımızda teknolojik aletlerin hayatımızdaki yeri hayli geniş bir alanı kaplamaktadır. Özellikle bilgisayarların kullanımının fazlalığı da bariz ortadadır. Bilgisayar kullanırken beklenen, iletim hızının yüksek olmasıdır. Bu isteğe cevap verecek kavramımız elimizde mevcut: fiber optik kablolar. Peki, bu nedir ve nasıl işleve sahiptir inceleyelim.

Fiber optik kablolar içinden geçen ışığın iletilmesiyle çalışan sistemdir. Hızlı veri aktarımı ve elektromanyetik alandan etkilenmemesi tercih edilme sebepleridir. 

Yapısını inceleyecek olursak fiber optik kablolar üç kısma ayrılır.

  1.  Merkez
  2.  Cam kılıf
  3.  Koruyucu kılıf

Merkez: Merkez kısmı ışığın geçtiği kısımdır. İnce bir cam tabaka bu kısmı oluşturur.

Cam kılıf: Merkezin etrafını saran kısımdır. İçeride ışık geçişi olurken bu tabaka sayesinde hiçbir yere dağılmadan yansımadan devam eder.

Koruyucu kılıf: Bu kısım en dışta yer alır ve kabloyu koruma görevi üstlenir. Her türlü darbe ve neme karşı korur.

Bu kablolar merkez çapı, ışığın kırılma şekline göre tek modlu ve çok modlu fiber olmak üzere ikiye ayrılır.

Tek modlu fiber: 9 mikronluk çapa sahiptirler. 1300 ile 1550 nanometre dalga boyu olan bu kablolar kızılötesi ışık iletirler. Veri kaybının az olmasının istendiği yerde kullanılır. Uzun mesafeli hatlarda tercih edilir.

Çok modlu fiber: 62,5 mikronluk çapa sahiptirler. 850 ile 1300 nanometre dalga boyu olan bu kablolar kızılötesi ışık iletirler. Kayıp miktarı tek modluya göre daha çoktur. Üretim maliyeti daha uygundur ve kısa mesafeli hatlarda kullanılır.

Nasıl çalışır?

Fiber optik kabloların tercih edilme sebepleri iletimi rahat ve hızlı şekilde gerçekleştirmeleridir. Peki bu iletim işlemi içeride nasıl işliyor. Biraz bundan bahsedelim.

Şekilde görüldüğü gibi kaynaktan alt ve üst olmak üzere iki ışık sinyali gönderilmektedir. Merkezde ilerleyen ışık sinyalleri cam tarafa çarpıp hiçbir kayba sebep olmadan geri yansır. Bu şekilde bir takılma olmadan karşı tarafa hızlı bir iletim gerçekleşmiş olur. Bu çarpmalar sonucu biraz yavaşlama gözlenebilir. Hızlı iletimin sağlanması için istenen bir özellikte kablonun olabildiğince düz olmasıdır. Çünkü kıvrımlı yapıya sahip olan kabloda çarpmalar daha çok gerçekleşir. Bu da iletim hızında yavaşlamalara sebep olur. Düz olması daha hızlı hareket etmesine olanak sağlayacaktır.

Bakır tele göre fiber optik kabloların avantajları

  • Fiber optik kablolar bakır tellere göre daha ince üretilirler.
  • Sinyal kayıpları daha az görülür. Fiber optik kablodaki cam kılıf bu kayıpları önler.
  • İnce olmasına rağmen daha çok veri taşıyabilmektedir.
  • Elektrostatik etkilere maruz kalmadığı için rahatlıkla kullanılabilirler. Hatta bu durum tercih sebeplerindendir.
  • Uzak mesafeli kullanılan kablolar daha ucuza üretilebilirler.
  • İnce üretilmelerinin yanında hafif olma özelliğine de sahiptirler.
  • İçerisinden elektrik geçme durumu olmadığı için yanıcılık özelliği yoktur.

Fiber optik kabloların dezavantajları

  • Mevcut şebekede ayarlama sorunları oluşabilir.
  • Analog ve dijital sistemle uyuşma sorunu çıkabilir.
  • Fiber optik fiyatlarının pahalı olması dezavantajdır. Ancak fiyatların değişkenliği sebebiyle fiyatlarda azalma da gözlenebilir.
  • Fiber optik kabloların 5 kilometreden az mesafede kullanımı tercih edilmez.

Yukarıda anlatılan özelliklere sahip olan fiber optik kablolar kullanım alanı bakımından çok geniş alana yayılmaktadır. Örneğin; nükleer enerji santrallerinde, havacılık alanında, bina içlerindeki iletim sistemlerinde, reklam panolarında, haberleşme sistemlerinde gibi pek çok alanda yer edinmiştir.

Bilginin her an sizinle olması dileğiyle. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.