Ergonomi Eğitimleri – OWAS Yöntemi Nedir?
OWAS yöntemi, çalışanların kas iskelet sistemindeki zorlanmaları ve kötü çalışma duruşlarını belirlemeye yarayan bir analiz yöntemidir. Gözleme dayalı olan bu yöntemin amaçları; optimal iş metotlarının kararlaştırılması ve uygulanması, kötü çalışma duruşlarının belirlenmesi, bu duruşların analiz edilmesi, gerekli düzenlemelerin yapılması ve böylelikle çalışanın işyerindeki huzurunun ve aidiyet duygusunun artırılması şeklinde sıralanabilir.

OWAS Yöntemi Uygulama Adımları

  • Öncelikle gerekli gözlemler yapılır ve değerlendirmelerde bulunulur.
  • Gözlemler sonucunda elde edilen bilgiler istenen ölçütlere göre kodlanır.
  • Bu kodlar yüklenme ve zorlanma derecelerine göre “Tehlike Kategorileri” olarak sınıflandırılır.
  • Kritik duruşlar belirlenir ve bu duruşları neden olan durumları ortadan kaldıracak iyileştirme ve geliştirmeler gerçekleştirilir.

OWAS yöntemi çalışma duruşlarını 4 bölüme ayırır. Bunlar; baş duruşu, sırt duruşu, kol duruşu ve bacak duruşudur.  Bu duruşların kodlamaları Tablo 1’ de verilmiştir.

Duruşlar dışında kaldırılan ağırlık da kodlamada esas alınmaktadır. Kaldırılan ağırlıklara göre kodlar da Tablo 2’de gösterilmiştir.

Gözlemler sonucunda ele alınan duruşlar OWAS yöntemine göre derecelendirilmiş tehlike kategorilerine ayrılır. Bu kategoriler uzmanların çalışma duruşları ve duruş kombinasyonlarının kas iskelet sisteminde meydana getirebileceği sağlık problemleri üzerine yaptıkları bilimsel çalışma tahminlerine dayanmaktadır.  Bu tehlike kategorileri şunlardır:

C1 (Kategori 1) : Normal duruş, ergonomik düzenleme gerekmez.

C2 (Kategori 2) : Zorlanma az, ergonomik düzenlemelere dikkat edilmeli, yakın bir zamanda yapılmalıdır.

C3 (Kategori 3) : Yüklenme ve zorlanma fazla, ergonomik düzenlemeler mümkün olan en yakın tarihte yapılmalıdır.

C4 (Kategori 4) : Yüklenme ve zorlanma çok fazla, ergonomik düzenlemeler acil yapılmalıdır.

Çalışma duruşları ve kaldırılan yükler, tehlike kategorileriyle birlikte ele alınarak bir matris oluşturulur. Oluşturulacak bu matris ile OWAS yönteminde çözüme gidilir. Özellikle C4 seviyesinde gözlemlenen çalışma duruşları ve yüklerde acil müdahale yapılmalı hatta gerekirse gerekli bölümde üretim durdurulmalıdır. C3 ve C2 kategorilerinde ise gerekli önlemler bir an önce alınmalı ve çalışanın ergonomik açıdan rahat bir ortamda çalışması sağlanmalıdır. Ayrıca bu önlemler arasında metot etütleri ile gerçekleştirilen düzenlemeler dışında, çalışan rotasyonu ve eğitimin olduğu da unutulmamalıdır. OWAS yöntemi ile belirlenen tehlike kategorilerinde gerekli iyileştirmelere gidildiği takdirde verimlilik artışı sağlanacak ve işgörenin de işyerine aidiyet duygusu artacaktır.

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Ezgi Çayır

Uşak doğumluyum. Ancak lise öğrenimimi Bursa’da tamamladım. Ardından Süleyman Demirel Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünü bitirdim. Şu anda kendimi geliştirme yolunda olup emin adımlar atmaya çalışan taze mezun bir endüstri mühendisiyim :)