Endüstri 4.0 Robotları – Cobotlar


Endüstri 4.0 Robotları: Cobotlar

4. sanayi devriminin gelmesi ile birlikte günümüzde fabrikalarda kullandığımız robotlarda bu yeni devrime uyum sağlamaya ve tekrardan şekillenmeye başladı. Üzerlerine yeni yüksek teknolojiler entegre edilen bu robotların artık yepyeni bir ismi var. “Cobot”.
Cobot nedir? Getirdiği yenilikler veya fabrikalarda üstlendikleri görevler nelerdir? Cobotların üretimde kullanılan diğer robotlardan farkı nedir? Gelin hep beraber bu yeni devrimin yeni robotlarına yakından bakalım.


Cobot Nedir?


Cobot ismi kollobratif robot isminin kısaltılması sonucu oluşturulmuş bir isimdir. Kollobratif kelimesi ingilizce “collaboration” yani işbirliği anlamına gelen kelimeden gelmektedir. Buradan da anlaşılabileceği üzere üretimdeki görevleri de insanlarla işbirliği içerisinde minimum hata ve maksimum etkileşim ile çalışmaktır. Bu sayede fabrikadaki verimliliği, üretkenliği ve hızı artırıp maliyeti düşürmek amaçlanmıştır.

Fakat üretim alanlarında insanlarla beraber çalışacak bu robotlar yeni sorunları ortaya çıkarmıştır. Bu sorunlar robotların ve insanların fiziksel yakınlık ve zaman kısıtlaması sonucu karşılaştığı güvenlik ve üretim sorunlarıdır. Bu sorunların çözümü için yeni planlama ve programlama zorlukları ortaya çıkmıştır.

Bu sorunlar fabrika yöneticilerinin dikkat etmesi gereken sorunlardır. Pekiyi Cobotlar bu fiziksel sorunun çözümü için kendileri neler yapabiliyor? Bunu bir örnek üzerinden kısaca inceleyelim.


Örneğin; üretim hattındaki bir robot ağır bir parçayı işçinin işlem yapması için tutuyor. Bu sebeple kişinin robot ile birlikte çalışacağı alana girmesi gereklidir. Eğer çalışan robot ile birlikte çalışması için belirlenen güvenlik alanını aşarsa robot tüm çalışmasını çalışanın güvenliği için durduracaktır. Bu durum sonucu robot sistemini tamamen kapatmayacak sadece stand-by moduna geçecektir. Bu sayede karşılaşılabilecek güvenlik sorunu daha oluşmadan ortadan kaldırılabilecektir.

Bu bahsettiğim özellik Cobotların özelliklerinden sadece bir tanesi. Peki diğerleri neler?

Cobotların Klasik Robotlardan Farkı Nedir?


İnsan Makine İşbirliği

Klasik endüstriyel robotlar çalışmalarını önceden belirlenmiş olan sabit bir programı izleyerek gerçekleştirir ve programın dışına çıkamazlar. Bu robotlar için güvenlik önlemleri de çitler ve kafesler yardımı ile sağlanır.
Ancak Cobotlar insanlar için veya insanlarla birlikte çalışmak için tasarlanmışlardır. Kafes gibi güvenlik önlemlerine ihtiyaç duymazlar, karmaşık görevlerin gerçekleştirilmesinde de çalışan veya teknisyene yardımda bulunurlar.

Riskli Görevler

 

Cobotlar riskli bölgelerdeki civalatama, sıkma, gevşetme gibi işlemleri gerçekleştirirler. Bunun yanı sıra insanlar için riskli olabilecek keskin, sivri veya sıcak iş parçalarının taşınması işlemini de yaparlar. Bu sayede Cobotlar karşılaşılacak iş kazalarını minimum düzeye indirip çalışanlar için daha güvenli bir ortam sağlarlar.

Akıllı ve Güvenli Hareket

 

Cobotlar insanlar ile sorunsuz ve güvenli bir şekilde çalışmak için gelişmiş sensörlerle donatılmışlardır. Bu sensörler sayesinde çalışanın en ufak teması robotu hareketsizleştirir ve güvenliği sağlar. Robotla temasa geçen çalışan ise hafif bir dürtü dışında herhangi bir etki altında kalmaz. Ancak bu durum kısa süre için robotun işini sınırlayabilir. Bu dezavantaja rağmen çitler ve kafeslere artık ihtiyaç duyulmamaktadır.

Esnek Programlanabilme ve Öğrenme

 

 

 

Cobotların esnek bir yapı ile öğrenebilme ve yeniden programlanabilme gibi bir özellikleri vardır. Programlanabilmeleri kolaydır. Grafik arayüzü ile kod gerektirmeden bile programlanabilirler. Cobotlarda ki öğrenme özelliğine şöyle bir örnek verilebilir. Örneğin; bir teknisyen robot kolu ile teknik bir işlemi gerçekleştirdiğinde robot bu işlemi kendisi için kodlayarak tekrardan gerçekleştirebilir.

 

Kullanım Alanı

 

Genellikle Cobotlar yatay olarak yere, tavana veya düşey olarak herhangi bir yüzeye monte edilebilirler ve çoğunluklu bir kişi tarafından taşınabilecek kadar da hafiftirler.

Cobotların Genel Özellikleri

Cobotlar akıllı telefon veya tablet kullanılarak kontrol edilebilir ve programlanabilirler. Modern akıllı sensörlerle donatılmış Cobotlar yanlarında çalışan işçileri ve bu işçilerin konumlarını da öğrenebilirler. Sürekli olarak etrafında çalışan işçi ile arasındaki mesafenin ölçümünü gerçekleştirir. Robotun etrafında renkli güvenlik bölgeleri bulunur. Çalışan yeşil bölgeye girdiğinde robot tam hızda çalışır fakat çalışana sesli bir uyarı gönderir. Çalışan sarı bölgede ise robot hızını yavaşlatır, daha fazla yaklaşırsa da çalışmayı durdurur. Sarı bölgeden çıkıldığında robot tekrardan aynı hızına döner. Çalışan eğer kırmızı bölgeye girerse robot çalışmayı durdurur ve çalışandan uzaklaşır. Bununda yeterli gelmediği durumlarda robot eklemlerini hareket ettirerek mesafeyi korumaya çalışır. Bu algoritma Cobotlar üzerinde isteğe göre tekrar tekrar programlanabilir yapıdadır.

Cobotlar insanların çalışabildiği çoğu alanda, insanların yapabildiği çoğu işi, hatta daha fazlasını bile yapabilirler. Ayrıca yüksek hassasiyet gerektiren işleri ve montaj işlerini de sorunsuz gerçekleştirebilirler. Esnek programlanabilir yapıya sahip olduklarından klasik robotlar için maliyetli ve zor olacak bir işi kolaylıkla gerçekleştirebilirler. Bir operatörün yapabileceği işleri bile öğrenerek onun yerine bu işleri yapabilirler.

Gelecekte maliyetleri, kullanım avantajları, kolay monte edilmesi ve kullanışlılığı açısından bakıldığında fabrikalarda Cobotların sayılarının artacağını düşünmek gerçekten zor değil.

Bu yazımızda Endüstri 4.0 devriminin fabrikalarımıza getirdiği bir yeniliği Cobotları inceledik. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere, esen kalın.

Kaynak:

endustri40.com

 

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Eray Turit

Marmara Üniversitesi Elektronik Teknolojisi mezunuyum.Şu sıralar eğitimime Aksaray Üniversitesinde Endüstri Mühendisliği bölümünde devam ediyorum. Elektrik-Elektronik ve Endüstriyel Üretimle ilgileniyorum.