Untitled

Özel Algoritmalar 1 Dijkstra Algoritması Giriş

Endüstri Mühendisliği (EM)’nin en temel konularından biri Yöneylem Araştırması (YA)’dır. YA’yı ilginç kılan özelliği, diğer EM konuları içinde belki de disiplinler arası uygulamaların en çok başvurulduğu konu olmasıdır. Matematiksel modelleme, algoritma kurma becerisi ve bilgisayar bilgisinin bir araya geldiğini söylersek yanlış olmaz.

Doğrusal programlama, doğrusal olmayan programlama, kuyruk modelleri (aklınıza hemen dört ayaklı dostlarımız gelmesin, market kasalarındaki bekleme kuyruklarından bahsediyoruz), ulaştırma/atama problemleri, dinamik programlama gibi farklı başlıklar altında sanayide ve günlük yaşantımızda doğrudan ya da dolaylı etkisi olan problemlerin çözümleri ile ilgilenir.

Bahsettiğim konularda uzun süreler çalışmadığımı baştan söylemek isterim, çünkü genel olarak YA çok kapsamlı, başlı başına bir doktora konusudur, hatta alt konuları bile hem teoride hem de pratikte ciddi emek ister, bu sebeple yazımda bazı atlanmış noktaların bulunabileceğini belirtmek isterim.

Bu konuda yazmak istememin sebebi, profesyonel çalışmalarımda biraz da zorunluluklardan dolayı, EM’nin lisans programlarında anlatılanın ötesinde hem modelleme hem matematik hem de veri yapıları açısından çözüm bulmak zorunda kaldığım problemler ile karşılaşmış olmam. Çalışmalarım sırasında konuların özellikle birden fazla disiplinin bir araya gelmesiyle daha keyifli hale geldiğini söylemem lazım. Çözümler kolay mı oldu? Tabii ki hayır.

Bu tür problemlerde çözüm üretmek için ciddi boyutta zamana ve bütçeye sahip olmak, teknoloji/platform gibi unsurlarda doğru kararlar vermek gerekir. Yine de sahip olduğumuz imkanlar içinde özgün çalışmalar olduğu kanısındayım. Bu konular üzerine kafa yoran, emek veren ve neredeyse tüm akademik hayatını bunların üzerine kuran değerli insanların yanında benim ve birlikte çalıştığım iş arkadaşlarımın çabaları çok zayıf kalır. Çalışmalarından yararlandığımız akademisyenlere teşekkür ederim.

YA konuları genelde problem çeşitlerine göre matematik modelleme, algoritma kurma ve bunun için gerekli veri yapılarının tanımlanması üzerine dayanır. Örneğin ulaştırma/atama problemlerinin çözümünde ağ modellerinden ve yöntem olarak da ağ algoritmalarından (graph algorithms) yararlanılır. Ağ algoritmaları da DFS (Depth-First-Search) (Derin Öncelikli Arama), BFS (Breadth-First-Search) (Sığ Öncelikli Arama) gibi algoritmaları kullanır. Ağ algoritmaları arasında “en kısa yol (shortest-path)”, “en fazla akış (max-flow)”, “minimum maliyetli akış (min-cost-flow)” başlıklarını sayabiliriz. Yeri geldiğinde bu kavramlardan da bahsedeceğim. 

Böylece kısaca bir giriş yapmış olduk diğer yazımda Dijsktra Algoritması ile devam edeceğiz.

Pdf İndir

21 Tolga Togan Düz

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz