Merhaba arkadaşlar.. Bugün sizlere bulanık mantığın kullanıldığı kontrol sistemlerinin modellenmesini bir bulaşık makinesinin çalışma prensibi üzerinden anlatacağım.. Umarım faydalı olur.. Keyifli okumalar..

İnsan beyninin çalışma sisteminin benzetimi çalışmaları sonucunda ortaya çıkan ve yapay zekanın alt dallarından biri olan Bulanık Mantık(BM), bulanık küme teorisine dayanan matematiksel bir sistemdir. Bulanık mantık, sistemin matematiksel modeline ihtiyaç duymadan, dilsel değişkenlerin kullanılmasıyla kontrol işlemini gerçekleştirebilmektedir.  Bir sisteme bulanık mantık uygulanması için ilk adım sistemin giriş ve çıkışlarını belirlemektir. Bulaşık makinesinin işlevi düşünüldüğünde bulaşıkların temizlenmesi ve zarar görmemesi en önemli beklentidir. Bu beklentilerin karşılanabilmesi için bulanık mantık modelin çıkışlarını oluşturan yıkama ile ilgili belirli parametreler önem kazanmaktadır. Bulanık mantık modelinin giriş ve çıkış parametreleri şekildeki gibidir.

Bulaşık makinesine ait bulanık mantık model ile bulaşık miktarı, bulaşığın kirlilik derecesi ve bulaşık cinsine göre en ekonomik yıkama şartlarının sağlanması amaçlanmıştır. Giriş ve çıkış parametrelerinin modellenecek problem üzerindeki etkilerine göre tüm parametrelerin üyelik fonksiyon sayıları, isimleri, alt ve üst limitleri belirlenmiştir. Bulanık model giriş ve çıkış parametrelerinin üyelik fonksiyonları aşağıdaki gibidir.

Modeli kurmak için gerekli parametrelerin üyelik fonksiyonları, alt ve üst limit değerleri belirlendikten sonra, sisteme etki eden parametreler arasında gerekli ilişkileri kurmak için 27 adet kural oluşturulmuştur.

Örnek olarak bu kuralların birkaçı aşağıda verilmiştir;

>> Eğer bulaşık miktarı az ve kirlilik derecesi az kirli ve bulaşık cinsi hassas ise yıkama zamanı çok kısa ve deterjan miktarı çok az ve su sıcaklığı düşük ve üst pompa devri çok düşük ve alt pompa devri çok düşük.

>> Eğer bulaşık miktari az ve kirlilik derecesi çok kirli ve bulaşık cinsi karma ise yıkama zamanı orta ve deterjan miktarı normal ve su sıcaklığı yüksek ve üst pompa devri düşük ve alt pompa devri çok yüksek.

>> Eğer bulaşık miktarı orta ve kirlilik derecesi orta kirli ve bulaşık cinsi güçlü ise yıkama zamanı orta ve deterjan miktarı normal ve su sıcaklığı normal ve üst pompa devri yüksek ve alt pompa devri yüksek.

>>Eğer bulaşık miktarı çok ve kirlilik derecesi çok kirli ve bulaşık cinsi karma ise yıkama zamanı çok uzun ve deterjan miktarı çok fazla ve su sıcaklığı yüksek ve üst pompa devri düşük ve alt pompa devri çok yüksek.

Makinede karma bulaşık olduğu zaman hassas bulaşıkların üst sepette güçlü bulaşıkların ise alt sepette bulunduğu düşünülerek model tasarlanmıştır.

Model girişlerinin çıkışlar üzerindeki etkilerinin üç boyutlu yüzeysel gösterimi şekildeki gibidir.

Verilen bazı giriş değerlerine karşılık bulanık mantık modelin verdiği cevaplar ise aşağıdaki gibidir.

Bu çalışmada bulaşık makinesi için genel amaçlı bulanık model tasarlanmıştır. Bu model ile bulaşık miktarı, bulaşığın kirlilik derecesi ve bulaşık cinsine göre en ekonomik yıkama şartlarının sağlanması amaçlanmıştır. Giriş olarak belirlenen bulaşık miktarı, bulaşığın kirlilik derecesi ve bulaşığın cinsi ile çıkış olarak belirlenen yıkama zamanı, deterjan miktarı, su sıcaklığı, üst ve alt seğet pompa devri gibi parametreler gerekli görüldüğü takdirde artırılabilir veya azaltılabilir. Çıkış parametrelerinin kontrolüyle daha temiz bulaşıklar elde edilirken su, deterjan, elektrik ve zamandan tasarruf sağlanacaktır. Ayrıca bulaşık makinesi için modele uygun donanımsal destek ve uygun sensörler sağlandığı takdirde bulanık mantık model sayesinde bulaşık miktarı, cinsi ve kirlilik derecesi gibi girişlere karşılık yıkama parametreleri insan müdahalesi olmadan tamamen otomatik olarak makine tarafından belirlenerek yıkama işlemi gerçekleştirilebilir.

Bulanık mantıkla modelleme işlemine örnek olarak akıllı fırınlar veya hazır giyim sektöründeki beden numarası belirleme uygulamaları da verilebilir. Konu ile ilgili sorularınız için ecayir@industryolog.com adresinden bana ulaşabilirsiniz. Sağlıcakla kalın..

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Ezgi Çayır

Uşak doğumluyum. Ancak lise öğrenimimi Bursa’da tamamladım. Ardından Süleyman Demirel Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünü bitirdim. Şu anda kendimi geliştirme yolunda olup emin adımlar atmaya çalışan taze mezun bir endüstri mühendisiyim :)