Benchmarking – Kıyaslama

Hayatımızın bazı dönemlerinde işimizi, kişiliğimizi kendimizin veya bir başkasının başkalarıyla kıyaslama içinde olduğumuzu görürüz. Kıyaslamanın birçok tanımı vardır. Kimilerine göre; öğrenmeyi sağlamak, kimilerine göreyse; araştırma çalışmasıdır. Yazımda, kıyaslamanın üretimdeki temel amacıyla birlikte bu kıyaslamayı nasıl ve ne şekilde yapmalıyız ki bize yarar sağlasın sorularına cevap bulmaya çalışacağız.as

Benchmarking dediğimiz kavram; örnek alınacak bir referans noktasını belirlemeye denir. Yani herhangibir işletmenin başarılı performansa sahip başka  işletmelerin, iş yapma tekniklerini inceleyip (kesinlikle copy paste yapmadan) incelemeler sonunda elde ettiği tekniki bilgileri kendi şirketiyle kıyaslayıp bu bilgileri şirketine uyarlamasına ‘’Benchmarking’’ diyoruz.

Benchmarking’in tarihteki geçmişine ve ortaya bugünkü kavramının çıkışına bakacak olursak; Ford’un kurucusu olarak bildiğimiz Henry Ford’un bir arkadaşının mezbahasından esinlenerek kendi yürüyen bant sistemini yaptığını; ama bugünkü anlamını ilk olarak 1970-1980 yılları arasında Xerox işletmesinin Japonlardan öğrenerek uygulamaya çalıştığını görürürüz. Xerox firması benchmarking uıygulamalarına ilk olarak rakiplerinin yaptığı fotokobi makinalarını söküp parçalayarak ve bunlardan çıkardığı bilgileri kendi firmasına uyarlamaya çalışarak başlamıştır. Aşağıdaki tabloda Xerox’un başarıyla uyguladığı benchmarking uygulamalarını görmekteyiz.

ba

Seksenli yıllardan sonra bütün batıda yaygınlaşan benchmarking ülkemizde de rekabet gücünü arttırmak, kaliteli mal ve hizmet üretmek amacıyla yeni bir teknik olarak kullanılmaya başlanmıştır. Hepimizin de bildiği gibi Sabancı Holding bünyesinde olan Beksa, Brisa, Kodsa, Dusa ve Olmuksa tarafından 1997 yılında benchmarking yöntemini daha sistematik ve düzenli bir şekilde incelemek için ’’BENCHSA’’ adlı çalışma grubu oluşturulmuştur. Benchmarking’in amacına bakacak olursak; 

 – Benchmarking de her iki taraf da kazanç bekler. 

– Şirketin stratejik olarak yönetilmesini sağlamalıdır. 

– Maliyetleri düşürmeli, performans ve motivasyonu arttırmalıdır. Bu maddeler benchmarkingin amaçları olurken aynı zamanda benchmarking; işleri kısa yoldan yapmanın yolu veya el klavuzu, tek taraflı bilgi alışverişi ve kesinlikle sanayi casusluğu değildir! İyi bir kıyaslama çalışması yapmak istiyorsak; iş disiplini içinde, karşılıklı kazanca dayanan, değişim ve gelişime odaklı ve üst yönetiminde desteğini alabilmelidir.

Benchmarking’i iki sınıfa ayırabiliriz. Bunlar; rekabete dayalı ve proses kıyaslamadır. Kısaca anlatacak olursak rekabete dayalı benchmarking rakip bir şirketin kıyaslanması için yapılan ölçümdür. Proses kıyaslama ise tecrübelerle onaylanmış ve başarısı kanıtlanmış bir işlemi başka bir organizasyona adapte etmeye denir. Benchmark yapmak için şirket seçerken dikkatli olmalıyız. Öncelikle bu şirket hakkında bilgi toplamalıyız mesela endüstri veya ulusal alanda ödül almış bir şirketle benchmark yapılabilir. Benchmark yaparken düzgün bir şekilde uygulama planı yapmalıyız ki sonradan telafisi güç hatalar olmasın. Aşağıda benchmarking uygulama sürecini görmekteyiz.

cd

Her yöntemin olduğu gibi bu yöntemin de avantajları ve dezavantajları bulunmakta, aslında yukarda da avantajlarını görebilmekteyiz ama avantajlarına ek olarak; en iyi uygulamaların şirkete kazandırılmasını, zaman tasarrufunu ve şirketler arası iletişimi güçlendirir. Dezavantajları ise; ekip arkadaşlarının iyi seçilmemiş olması, üst yönetimin destek vermemesi, planlamanın iyi yapılamaması ve hangi süreçlerle hangi performans ölçütlerini kıyaslayacağımızı bilmemek benchmark yapacak şirkete sorun çıkarır.

Son olarak kıyaslama sürecini özetleyecek olursak; kendi şirketimizin zayıflık ve üstünlüklerini iyi tanımlamalı, performans açısından iyi olan rakip firmaları tanımlamalı, ve kendi şirketimiz için en iyiyi uygulamalıyız.

‘’Japonya çok enteresan bir ülke. Bazıları, işleri güçlerinin kopyalamak olduğunu düşünüyor. Artık onlarla aynı fikirde değilim. Bence onların yaptığı şey ürünleri yeniden icat etmek. İcat edilmiş bir şeyi alıp, en ufak parçasına kadar anlayana dek o şeyi inceliyorlar. Bazı durumlarda, o şeyi gerçek mucidinden bile daha iyi anlıyorlar.”     -Steve Jobs    

 

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz