Merhaba.

Bu yazımda takım olabilmenin öneminden ve takim rollerinden bahsedeceğim. Biliyoruz ki bir takımın en belirgin özellikleri arasında belli bir amaç doğrultusunda toplanmaları  yer alıyor. Industryolog Akademi de bir takım olduğu için ve belli amaçlarla bir araya gelen insanlardan oluştuğundan Belbin Yaklaşımı  ve takım rollerinden faydalanarak yapmış olduğumuz Industryolog Akademi mühendislik çalışması raporumuzu sizlerle paylaşacağım.

Keyifli okumalar.

Belbin Yaklaşımı

belbin-amca

Her şey gibi “Belbin Yaklaşımı“ da ismini bu yaklaşımın fikir babası olan Dr. Meredith Belbin ‘den almıştır. Belbin takım performansına odaklanıp yıllarca süren bir araştırmaya başlamış ve yönetmiştir.

Şimdi de Belbin bu yaklaşımında nelere değinmiş ve neler demiş bakalım.

Takım rolleri, takım içerisinde nasıl ilişki kurduğumuz, davrandığımız ve katkı sağladığımız ile ilgili eğilim ve tercihlerimizi tanımlar. Başarılı iş sonuçları çıkartan takımlarda , bu rollerin dengeli bir şekilde temsil edildiği gözlenmiştir. Takımı başarılı kılan üstün performanslı takım üyeleri değil, doğru bir kompozisyondur. İyi bir kompozisyon yazabilmek için nasıl ki giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine ihtiyacımız var o halde iyi bir takım içinde bazı rollere ihiyacımız var.

Belbin Profil analizi uygulaması önce bireyin kendini, ardından da bireyle birlikte çalışan 5-7 kişinin, Profil Analizi yapılan kişi için gözlemlerini alarak 360 derece değerlendirme yapmasına olanak sağlayan soru listelerinin cevaplanması ile başlıyor. 360 Derece profil analiz raporu, etkin takımlar kurabilmek için önemli bir kaynak oluşturuyor. Bu sayede yeni oluşturulacak takımlarda, Belbin tarafından tanımlanan Takım Rollerine göre, uygun kombinasyonda takım elemanlarını seçme veya takım elemanlarının takım çalışması içinde üstlenecekleri rollerinin neler olacağını belirlemede kullanılıyor. Mevcut takımlarda ise tabii ki takımların dağıtılması vs. önerilmiyor, takım çalışmasının sonucunu tahmin ederken, başarılı olması için hangi aşamalarda hangi profildeki kişilerden destek ihtiyacı olabileceğini belirliyor.

Belbin :

“İyi rol veya kötü rol yoktur. Takımı başarılı kılan dengeli oluşumdur aynen futbol takımında olduğu gibi. Savunma güçlü, top az geliyor diye kalecisiz bir takım oluşturulamaz ya da gol pasını çıkaran olmazsa gol atılmaz” demiştir.

takim-calismasi

Belvin’e göre 9 rol tanımlıdır. bir kişi birden fazla rolü temsil edebilir, ama artı bir çaba sarf etmeden de en fazla 2 rol üstlenebilir. Dolayısıyla etkin takımlar en az 5 kişi ile oluşturulur, en fazla ise 7 kişi, çünkü daha fazla olması halinde temsil edilen rol sayısı dengesini yitirir ve çatışan roller ortaya çıkar, ayrıca takım içinde takım oluşmaya başlar ki bu iki durum da takım etkinliğini olumsuz yönde etkiler. Ancak çok ince ayarlar yapılıp, profillerdeki rollerin gücünün değerlendirmesi ve çok iyi yönlendirilmesi halinde kişi sayısı artabilir.

Belbin Takım Rolleri Modelini diğer pek çok modelden ayıran özelliği; mevcutta kurulmuş takımların, başarısını tahmin edebilmemizi, başarıya ulaşmasını kontrol edebilmemizi, yeni kuracağımız takımların ise; başarıya ulaşma ihtimali yüksek, kontrol edilebilir takımlar olmasını sağlamasıdır.

Sadece modelin ortaya koyduğu rollerin ve güçlü ve zayıf yönlerini bilmenin bile, kişisel gelişime, profesyonel gelişime ve takımınızın başarısına katkı sağlayacağı ortadadır.

Takım Rolleri

belbin-team-roles

Fikir Adamı

Yaratıcı, hayal gücü kuvvetli, alışılmışın dışında olan, zor problemleri çözen ve tesadüfleri kabullenmeyen rollerdir.Zihni fazla meşgul olduğu için etkili iletişim ile kurmaz.

Kaynak Araştırmacı

Dışa dönük, hevesli, coşkulu, konuşkandır. Fırsatları keşfeder. İrtibat kurar. Fazla iyimserdir ve bu rollerde başlangıçtaki coşku bitince konuya ilginin kaybolması görülebilir.

Koordinatör

Olgun, güvenilir, iyi toplantı moderatörüdür.  Hedefleri netleştirir ve karar vermeye teşvik eder, işleri iyi delege eder.

koordinator

Biçimlendirici

Zorlayıcı, dinamik, baskı kurarak başarır. Engellerin, kısıtlamaların üstesinden gelmek için cesaretlendirir ve motive eder. Öfkelendirmeye eğilimlidir ve kişileri gücendirebilir.

Gözlemci Değerlendirici

Dengeli, stratejik ve muhakeme gücü olan roldür. Bütün seçenekleri görür. Doğru olarak yargılar.

Takım oyuncusu

İşbirliğine açık , mülayim, anlayışlı ve diplomatik. Dinler ve sürtüşmeleri engeller. Zor durumlarda kararsız kalabilir.

takim-oyuncusu

Uygulayıcı

Disiplinli, güvenilir, tutucu, etkin. Fikirleri uygulamaya dönüştürür. Esnek değildir. Yeni olasılıklara tepki vermekte yavaş kalabilir.

Tamamlayıcı/İş Bitirici

Özenli, dikkatli, kaygılı. Hata ve ihmalleri arar. Zamanında teslim eder. Aşırı telaşa yatkın.

takim-olabilmek

Uzman

Kararlı, kendini konuya adamış. Bilgi ve beceresiyle destek sağlar. Sadece dar bir açıdan katkı sağlayabilir. Teknik nitelikler üzerine kuruludur.

Belbin Yaklaşımı’ na Nasıl Başlamalıyız?

Ekibi bir süre gözlemlemeliyiz. Her bir kişinin nasıl davrandığını, hangi durumlarda ne gibi tepkiler verdiğini, ekibe nasıl katkı sağladığı, ekibi olumsuz etkilediği noktalar olup olmadığı gibi detayları inceleyebiliriz. Daha sonra boş bir kağıt alıp ekipteki herkesin ismini alt alta sıralayın. Her bir ismin yanına , kilit özelliklerini , güçlü güçsüz yönlerini yazarız. Her kişinin karakterini 9 takım rolüyle kıyaslarız ve kişiye en uygun olduğunu düşündüğümüz rolünün ismini not ederiz. Herkes için bu işlemler yapılır ve kendimize şu soruları sorarız.

  • Genel olarak ekibin hangi özelliği ağır basıyor?
  • Tüm üyelerin sahip olduğu bir kişisel özellik var mı?
  • Ekipteki hangi kişi takıma uyumsuz görünüyor?

Şimdi belbin yaklaşımına kendimizden bir örnek verelim ve aklımızda daha kalıcı olacak bir şekle dönüştürelim ve yukarıdaki aşamaları aynen uygulayalım. Bunun için akademiden bu örneklemede 8 kişiyi göz önüne alalım.

Industryolog Akademi ve Takım Rolleri

cropped-Logo-1.png

Murat Bilginer: Fikir adamı, uzman, gözlemci değerlendirici

Alperen Bilgehan dede: Koordinatör, biçimlendirici, fikir adamı

Eren Akpınar: fikir adamı, koordinatör, uzman

İrem Dede: kaynak araştırmacı

Gonca Demirci: iş bitirici, kaynak araştırmacısı

Kader Çakır: takım oyuncusu

Nurgül İlhan: kaynak araştırmacısı

Büşra Yücel: gözlemci değerlendirici, kaynak araştırmacı

  • Genel olarak ekibin hangi özelliği ağır basıyor?

Ekibimizde kaynak araştırmacı, fikir adamı ve koordinatör rolleri baskındır.

  • Tüm üyelerin sahip olduğu bir kişisel özellik var mı?

Kişilerin hepsi çok içten, samimi , çözüm odaklı , güler yüzlü, sorumluluk sahibi ve yardımseverdir.

  • Ekipteki hangi kişi takıma uyumsuz görünüyor?

Ekipimizdeki 8 kişide takıma uygundur ve herhangi bir uyumsuzluk görünmemektedir.

Belbin’den faydalanırken ;

Herkesin aynı görevde konumlandırıldığı ekiplerdeki kişilerin birbirine benzer olması sık görülen bir durumdur.

Yeni bir ekip oluşturuyorken, tüm yapıyı Belbin metodu üzerinden oluşturmak tehlikeli olabilir. Bu sadece işimize uzun vadede  katkı sağlayacak bir yöntemdir. İşe alım yaparken en önemli faktör Belbin’in 9 modeli olmamasına dikkat edilmesi gerekir.

Industryolog Akademi Takım Çalışmasının Değerlendirilmesi

Belbin takım rolleri yıllardır 22 farklı ülkede, uluslar arası bir çok şirket ve küçük ölçekli şirketlerin içerisindeki takımlarda uygulanmakta ve bunun yan sıra üniversitelerin işletme bölümlerinde ders olarak okutulmaktadır. Böylece bir çok insan bu yaklaşımı iş ortamında uygulamaktadır.

Belbin yaklaşımı sayesinde takım çalışması ve işbirliği ile takımımızın performasını nasıl artırabileceğimize dair strateji belirlemize yardımcı olur.

Akademimizde aslında bu takım çalışmasına ve rollere göre işlerini yapmaktadır. Biliyoruz ki takımımızda herkes en az bir tane de olsa takım rolüne sahip. Herkes sahip olduğu takım rolünü en iyi seviyede yapmaktadır. Akademi kendi içinde farklı ekiplere bölünmüştür ve her ekibin bir yöneticisi vardır. Böylece en baştaki fikir adamının rolü önceki mevcut duruma göre daha azalmıştır ve verimlilik artmıştır. Çünkü lider tek başına 30 kişiye yetişemez. Ama yönetici sayısı arttıkça iş bölümü yapıldığı için hem ekipteki diğer üyeler hem de yöneticiler daha  rahat işlerini yapacaklardır. Aynı zamanda herkesin belirli bir rolü oldukça kendini dışlanmamış gibi hissedecek ve başarma güdüsü harekete geçecektir.

Kısacası  Belbin Yaklaşımı’nı akademimize uyguladıkça bireyden takıma yönelerek kişilere gelişim haritaları çizmiş olacağız ve böylece lider üzerinde değil de liderlik üzerinde durmuş olacağız.

BİLGİ  GÜÇTÜR  VE BİZ  BUNU BAŞARACAĞIZ!

Print Friendly, PDF & Email
Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Goncagül Demirci

Samsun OMÜ Endüstri Mühendisliği