Herkese merhaba,

Ne durumda olursak olalım bankalar değerlerini kaybetmiyorlar. Çünkü insanların her zaman paraya ihtiyacı var. Alışveriş yapabilmek, yemek yiyebilmek, yolculuk yapabilmek kısacası huzurlu bir şekilde yaşayabilmek için az da olsa paraya ihtiyaç duyuluyor.

Peki bu paralar nasıl işleniyor? Bankalardaki para nasıl katlanarak artıyor? Bu yazımda bankaların işleyiş sistemini sizlerle paylaşacağım.

Banka Nedir?

Faiz karşılığında para alıp veren, kredi, iskonto gibi işlemleri yapan, kıymetli eşyaları saklamayı sağlayan, kasa kiralayabilen ve finansal, ekonomik ve ticari etkinliklerde bulunabilen kuruluşa “banka” adı verilir.

Bankalar, özel ve tüzel kişilerin, devlet ve işletmelerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere çalışan kurumlardır. Elinde parası olan bir kişi, parasını emanet edecek bir yer olarak bankayı düşünür. Bu durum çoğu kişi için böyledir. Çünkü parasını bankaya yatırmanın daha emniyetli olacağına karar verir.

Kelimenin anlamına gelecek olursak; İtalyanca “banca” kelimesinden Türkçeye banka şekliyle geçmiştir. Para bozma yeri anlamına gelir.

Bankalar, kendilerine ait olmayan paraları kullanarak para kazanan bir sistem üzerine kuruludur. Bu ne anlama gelir? Gelin bir örnek ile daha detaylı inceleyelim.

Bankaya 100.000 TL yatıran birini düşünelim. Yatırdığı banka da o paraya karşılık kişiye yıllık %10 faiz versin. Bir yılın sonunda kişinin yatırdığı paranın üzerine faiz dolayısıyla 10.000 TL gelir. Toplam para 110.000 TL olur. Başka birini daha düşünün. O kişinin de para çekmesi gereksin. Bu nedenle aynı bankaya gidip kredi başvurusunda bulunur. İhtiyacı olan miktarı da 100.000 TL olarak ele alalım. Eğer kredi başvurusunda herhangi bir sorun çıkmazsa ve başvuruyu onaylarlarsa parayı alabilecektir. Banka parayı verirken dosya masrafı, ekspertiz masrafı, sigorta masrafı gibi masraflar çıkarır ve örneğin %18’lik faiz uygular. Öncesinde parayı yatıran kişinin parası, kredi çekecek kişiye transfer edilir. Bu işlemler sanal ortamda gerçekleştiği için aslında olmayan bir para olmayan bir yere transfer oluyor gibi görülür. Banka, kendisine ait olmayan parayı %8 kâr ile satmış olur. Ve bankadan para çeken kişi güvence olarak görülür. Çünkü kredi çekmesine izin verilirken kefil istemiştir ve kişi parayı yatıramadığı takdirde bile bankanın parayı almak için bir garantisi olur. Almasa dahi banka bu durumdan çok büyük zarar görmeyecektir. Bu sistem “Kısmi Rezerv Sistemi” ile gerçekleşir.

Bankaların Para Üretme Durumu

Kısmi rezerv, müşterilerin bankaya yatırdıkları paraların belirli bir kısmının kredi olarak verilmesi ve az bir kısmının da çekilmek için hazır olarak gerçek nakit para şeklinde tutulması sistemidir. Yani bankaların kasasında tutması gereken asgari para miktarı kısmi rezerv olarak tanımlanır. Kısmi rezerv ile müşterilerin yatırdıkları paralar kullanılarak hiç olmayan paralar yaratılmış olur. Bu miktar ülkelere göre değişiklik gösterir. Türkiye’de kısmi rezervin oranı %10’dur.

Bankalar, müşterilerini varlık olarak görür. Çünkü hem borç alanlar hem de para yatıranların paraları kullanılarak para miktarı artırılır. Söz konusu para defalarca kullanılır, yatırılır, tekrar kullanılır. Bu şekilde bir döngü mevcuttur. Buradaki döngü sayesinde yeni paralar yaratılır.

Bankaların içinde bulunduğu sistem dolayısıyla bugün piyasada gerçek paradan çok dijital yani kağıt üstünde para miktarı mevcuttur. Dijital paralar gerçekte var olmayan paralardır.

Olaya genel açıdan baktığımızda bankalar, yatırılan paraları birçok kez işleme koyarak para çevirirler ve bu işlem onların daha fazla para kazanmalarına olanak sağlar. Fakat bankalar yine de insanları sömüren bir sistem olarak görülür. Çünkü bankadan kredi çeken insanlar zaten paraya ihtiyacı olduğu için bankadan para almak zorunda kalıyor. Ama faizlerle birlikte çektiğinden daha fazla parayı ödemek zorunda kalıyorlar. Müşteriler kendi isteğiyle buna katlanmaya mecbur kalıyor da diyebiliriz. Hem de yıllarca.. Ödeyenler bir şekilde yollarına devam ediyor. Ama ödeyemeyenler zor durumda kalıp her şeylerini kaybediyorlar. Bankalar ise her türlü kârda oluyorlar. Çünkü para için en güvenli yol bankalar olarak görülür.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle. Hoşça kalın.


What's Your Reaction?

hate hate
0
hate
fail fail
0
fail
fun fun
0
fun
geeky geeky
0
geeky
love love
0
love
lol lol
0
lol
omg omg
0
omg
win win
0
win
Elif Yönel

Merhabalar, Ben Elif Yönel. 1997 yılında Çorum'da doğdum. Karadeniz Teknik Üniversitesi endüstri mühendisliği öğrencisiyim. Yaklaşık 1,5 yıldır yazılar yazarak hem kendimi geliştiriyorum hem de sizlere yeni içerikler sunuyorum. Birkaç ay önce kendimi Java hakkında geliştirerek işin yazılım kısmına da girmeye karar verdim. Ve bu yolda ilerlemeye devam ediyorum. Hep birlikte daha nice yıllara..