Altı Şapka Düşünme Tekniği Nedir?

Merhaba,  bugün dünyanın en yaratıcı insanlarından biri olarak kabul edilen Edward De Bono’nun yazdığı Altı Şapka Düşünme Tekniği  hakkında yazacağım. Edward’ın Altı Şapka Düşünme tekniği yönetimsel düzeyde insanların uğraştığı işleri adeta bir ilkokul çocuğu yaklaşımıyla basit bir düzeye indirgeyerek dünya çapında bir başarıya ulaşmıştır. Bu yöntem de düşünce ve önerilerin belli bir düzen içinde sunulması ve sistematikleştirilmesi sağlandığından, daha verimli ve yaratıcı sonuçlar alınmasını sağlıyor. Yani bir konu üzerinde daldan dala atlanarak belirtilen görüşler belli bir sisteme konulmuş oluyor. Aynı zamanda toplantılarda farklı fikirdeki üyelerin birbirini engelleme durumunu ortadan kaldırmış oluyor.

Gelin beraber altı şapka tekniğinin nasıl çalıştığına bakalım. Temelde altı farklı renkte şapka  ve her şapkanın temsil ettiği bir düşünce sistemi vardır. Şapkanın rengine göre konunun bütün boyutları görülür ve ona göre görüş belirtilir. Şapkaların özelliklerini şöyle sıralayabiliriz;

Beyaz Şapka

Tarafsız ve net bilgileri içerir. Konuyla ilgili araştırmalar, sayılar, ölçümler gibi net verileri içerir. Erişebildiğimiz bilgileri değerlendirmeyi, dikkatimizi elde olan ve eksik bilgiler üzerinde yoğunlaştırmaya çalışır. Bu şapkayı takarken şu tarz soruları sorabiliriz;

  • Hangi bilgilere sahibiz?
  • Hangi bilgiler eksik?
  • Bilgiyi nasıl elde edebiliriz?
  • Ne tür sorular sorulmalıdır?

Kırmızı Şapka

Duygular ve kişisel hisler ön plandadır. Katılımcıların görüşülen konu hakkındaki hisleri sorulur. Bu görüşlerinden dolayı kişiler suçlanmamalıdır. Bu şapkadaki kilit soru şu olmalıdır;

  • Görüşülen konu hakkında ne hissediyorsun?

 Siyah Şapka

Olaylara karamsar ve eleştirel açıdan bakılmasını sağlar. Riskleri, dezavantajları ve olumsuzlukları düşünür. Eleştirel yargıyı temel hedef alır. Bu şapka tehlikelere dikkat çektiği için yanlış kararlar almamızı önler. Bu yönüyle düşündüğümüzde şapkaların en yararlı olanıdır diyebiliriz. Örnek sorumuz;

  • Bu işin bize zararları neler olabilir?

Sarı Şapka

Sarı şapka olayların olumlu yönlerine odaklanır. Avantajları, yaraları ve fırsatları düşünür. Ortaya atılan fikri veya projeyi beğenmezsek bile olumlu tarafları hakkında düşünmemizi sağlar ki bu çok önemlidir. Sağlam temellere dayalı bir iyimserlik ön plana çıkarır. Örnek sorumuz;

  • Bu işin bize avantajları veya getirileri neler olabilir?

Yeşil Şapka

Enerji şapkasıdır. Yenilik, yaratıcılık ve üretkenlik ön plana çıkarılmaya çalışılır. Bu şapkayı takan kişi yeni görüşler öneriler öne sürerler. Buradaki amaç en saçma öneriler bile olsa farklı görüşleri alabilmektir. Bu yüzden katılımcıların fikirlerine gülünmeyeceği garantisi verilir. Çünkü başta saçmaymış gibi gelen fikir gerçekleşince saçma olmaktan çıkar. Örnek olarak şunlar sorulabilir;

  • Bu konudaki değişik önerileriniz nelerdir?
  • Alternatifler nelerdir ve bunlara nasıl ulaşabiliriz?

Mavi Şapka

Mavi serinkanlılığı temsil eder. Düşünme sürecinin düzenlenmesi ve kontrolüyle uğraşır. Dereyi görmeden paçayı kıvırmak istemiyorsak bu aşama çok önemlidir. Çünkü bu şapkada toplantının sonuçları ortaya konur ve özet geçirilir. Mavi şapka her zaman en son takılarak durum analizi yapar. Bu şapkayı takarken şu soruları sormalıyız;

  • Ne oldu?-Neydik?
  • Ne oluyor?-Neyiz?
  • Sonra neler olmalı?-Ne olacağız?

Şu sorulara cevap veremiyorsak en başa dönmemiz gerekir.

Altı şapka tekniği stratejik planlama,satış pazarlama, araştırma alanlarında kullanılıyor gibi gözükse de bu zeki adamın öğretisi, hayatın her alanında kullanılabilecek, bireyin yaratıcılığını ve düşünme gücünü geliştiren bir yöntemdir. Bireylerin aynı olay karşısında farklı bakış açılarıyla bakabilmesini sağlar.

Print Friendly, PDF & Email
Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz