Aklımızın Alamadığı Soru: Whatsapp Nasıl Para Kazanıyor?

Hiç unutmam lise yıllarımda cep telefonu operatörleri 10.000 sms verirdi bizlere. Tabi o zamanlar telefonlarımız akıllı değil. 6 Mb depolamaya sahip 6600 telefonların sükse yaptığı zamanlar. Telefondan internete girmek diye bir olgu yok ortada. Yani devrin kralı wi-fi değil bluetooth. 10.000 smsler 1 ayda biterdi. Ah o genç aşık liseliler. O devirlerden kalktık geldik akıllı telefonların sükse yaptığı, mobil internetin krallığını yaşadığı, bluetoothun unutulduğu günlere. Sms teknolojisinin son devrimi tabiki Whatsapp uygulamasıdır. Uygulama ile birlikte sms teknolojisinde tüm taşlar yerinden oynadı. Aslında şöyle demek mi daha doğru olur bilemedim: Artık sms teknolojisinin son zamanlarını yaşıyoruz. Devir mobil mesajlaşma devri. Bugün sizlerle mobil dünyasının en önemli uygulamalarından biri olan Whatsapp uygulamasını nasıl para kazanıyor gözlükleri ile inceleyeceğiz. Kısa mesajınız hazır ise gönder butonuna basıyoruz. Keyifli okumalar şimdiden.

“Geleceğin dili: Kodlama”. Ben bu ifadeyi bir özel okulun yol kenarında ki reklamında gördüm. Son yıllarda özel okulların Çince, Rusça gibi dillerin reklamlarına şahit oluyordum ancak kodlamayı da bu reklam skalasına bu denli güzel koyabilmek gerçekten çok zekice. Neyse konuyu çok dağıtmadan yola devam edelim.

Neden kodlamaya vurgu yaparak başlamak istedim sorusunun cevabı çok zor değil. Konumuz mobil bir yazılım uygulaması olan Whatsapp. Yazılımın resmi dili de kodlamadır. İngilizce gibi fakat bunda anlıyorum ama yazamıyorum ifadesi yok. Ben yine konuyu dağıtıyorum. Toparlamak gerekirse Whatsapp’tan bahsedeceğiz. Nedir ve benzeri sorulara cevap aramayacağız. Bu uygulamanın nereden nasıl para kazandığını incelemek istiyorum. Tabi sizlerle birlikte.

Öyle Whatsapp’ı size uzun uzun anlatacak halim yok tabi ama bazı noktalara değinmemiz gerekiyor. Whatsapp çok uzak yıllara dayanan bir geçmişe sahip değil. Eski Yahoo çalışanı olan Biran Acton ve Jan Koum tarafından 2009 yılında fikir olarak atıldı. 2010 yılında hayata geçirildi. İlk zamanlarında çıkış amacı insanlara tıpkı Facebook’ta ki gibi durumlarını bildirmekti. Facebook tarafından satın alınana kadar çok zorlu süreçler geçirdi. İlk çıktığı zaman sürekli bir donma ve çökme problemi ile karşı karşıya kalıyordu.

Uygulama fikri olarak müthiş bir çıkış noktasına sahipti. Mobil veri üzerinden mesajlaşma imkanı sunuyordu. O zamanlar cep telefonundan sms dışında mesajlaşma şansınız yoktu. MSN’lerin krallığı altında yaşamış Y kuşağının son fertleri Whatsapp’a sıkı sıkıya bağlanmak zorunda kaldı.

Jan ve Biran amca bir konuda hiç bir zaman çizgilerinin dışına çıkmadı. Fikir olarak konuştukları zamandan Facebook bünyesine evlatlarını bırakana kadar geçen zamanda kullanıcıya asla reklam göstermeyeceğiz dediler. Ve gün geçtikçe de bunu korudular. Whatsapp hali hazırda reklamsız bir uygulama olarak yoluna devam etmektedir. Bunun yanında herhangi bir indirme ve abonelik ücreti de talep etmiyorlar. Tabi ilk zamanlarında bir ücret talep ediyordu ancak hem bu rakam çok ufak bir rakamdı (hatırladığım kadarı ile 2,5 TL) hem de Facebook satın alınca bu ücret isteği de ortadan kalkmış oldu.

Ve Whatsapp Facebook tarafından 19 milyar dolara satın alınır. Hem de Whatsapp bu satın almaya kadar sadece 100 milyon dolarlık bir gelir elde etmişti. Facebook ücreti kaldırdı ve üstüne üstün reklam almamaya devam etti.

Tüm bunları cebimize koyup şu soruya cevap arıyoruz:

“Whatsapp nasıl para kazanıyor?”

İnsanın aklına gelen ve araştırmalarım sırasında bol bol rastladığım söylenti “Whatsapp bilgi satıyor” fikriydi. Olabilir mi? Neden olmasın çok mantıklı. Burada bahsettiğim bizlerin özel konuşmaları değil tabi ki. Basit bir örnek verelim isterseniz. Akıllı telefonlara indirilen uygulamaların en başında gelenlerden biri şüphesiz ki Whatsapp’tır. Bugün sokağa çıksak akıllı telefonu olan kişilere Whatsapp yüklü mü diye sorsak evet cevabını hemen hemen herkesten alırız. İşte akıllı telefonların içerisine bu kadar girmiş bir uygulama örneğin pazar araştırması yapan bir firmaya android işletim sistemi mi daha fazla ios mu sorusunu rahatlıkla cevap verebilir. Hatta İstanbul Beylikdüzü’nde Samsung mu daha çok kullanıyor yoksa İphone mu sorusuna da cevap verebilir. Biraz daha detaylandırmak gerekirse Beylikdüzü Yakuplu semtinde İphone’nun hangi modeli hangi sürümü daha çok kullanıyor sorusuna da çok ama çok rahat cevap verebilir. Burada satılabilecek bilgi büyük, güvenilir ve kaliteli. O yüzdendir ki bu bilginin pahalı olması aşikardır.

Özel bilgilerimizi satıyor mudur sorusuna ise olabilir demekten başka bir şansım yok. Ama mantıklı düşününce neden satsın ki. Bir kere her konuşmayı depolamak müthiş bir masrafın altına girmek olacaktır. Çok uzun vadeli yazılanları, görselleri ve videoları tutacaklarını sanmıyorum. Bu depolama masraflarını çok fazlasıyla katlayacaktır demektir. Tabi veri depolama masrafına kendi katlanmıyorsa o ayrı. Bir başka gözlükle olaya baktığımız zaman ise biraz önce ki tezimi çürütebilirim. Kendim yazdım kendim çürüttüm gibi oldu ama yola başka bir gözlükle devam ediyoruz. Whatsapp’ı kurarken diğer uygulamalarda olduğu gibi bir çok datamıza ulaşmak için izin istiyor. Bunların başlıcaları rehberiniz ve fotoğraflarınız. Bu da akla bir sürü komplo teorisini getiriyor. Ülkelerin ajanlık faaliyetlerine fazlasıyla ödenek ayırdığını ve çok fazlası ile önem verdiğini biliyoruz. Dünyanın her yerinde çok fazlasıyla kullanılan bu uygulamanın devletlerle iş birliği yapması çok kolay olacaktır. Ama yine belirtiyorum bu soruya net cevap bulamıyoruz. Olabilir neden olmasın demekten başka bir seçeneğimiz yok. Düşüncelerimiz komplo teorilerinin ötesine geçemiyor.

Whatsapp Facebook tarafından alındıktan sonra ortaya bir kaç söylenti çıktı. Mesela Booking Whatsapp ile iş birliğine gidecek ve otel rezervasyonunuzu Whatsapp üzerinden çok hızlı ve kolay yapabileceksiniz. Bu işin avantajı şu fiziksel olarak yanınızda olmayan ama sanal dünya da karşınızdaymış gibi sohbet edebildiğiniz biri ile birlikte hareket ederek tatil rezervasyonunuzu birlikte yapabileceksiniz. Bu gibi örnekleri fazlası ile artırabiliriz. İşte yapılacak bu tür iş ortaklıkları ile Whatsapp rezervasyon başına para kazanma modellerine gidebileceğidir. Biraz önce anlattığım ve olabilecek ifadeleri nasıl para kazandığından çok Facebook’un neden 100 milyon dolar geliri olan bir uygulamaya 19 milyar dolar harcadığını anlatıyor.

Bunun yanına operatörlerle yaptığı iş birliklerini de ekleyebiliriz. Siz belli bir ücret karşılığında operatörden Whatsapp paketi satın alabiliyorsunuz. Bunun çeşitli ülkelerde örnekleri mevcut. Örneğin 15 lira verip Whatsapp paketi satın alıyorsunuz ve Whatsapp için harcadığınız mobil veri kullanımı ücretlendirilmiyor.

Bir diğer söylenti ise Jan ve Biran amcanın kırmızı çizgileri olan reklamsız uygulamanın daha fazla bu kırmızı çizgiye sahip olmayacağıdır. Yakın zamanda Whatsapp’ın reklamlarını kapatıyor olabiliriz. Umarım bu hiç gerçekleşmez.

Ben yine de araştırmalarıma devam edeceğim. Dişe dokunur mantıklı bir açıklama bulur isem bunu sizlerle birlikte yorumlayabiliriz. Bu yazı aslında Whatsapp nasıl para kazanıyor sorusuna cevap ararken ufaktan Facebook neden Whatsapp’ı satın aldı sorusuna da dokunuyor. Bu yazının devamı niteliğinde olacak Facebook Whatsapp’ı neden satın aldı yazısı için de bir giriş olmuş oldu.

Konuyu dertop edecek olursak; Whatsapp’ın data madenciliğinden büyük paralar kazanabilmesi çok olasıdır. Çeşitli iş ortaklıkları ile de para kazanıyor veya para kazanabilecek olması da aşikar. Ve reklamlar ile uygulamayı ve bizi boğup para kazanabilecek konuma gelebilir.

Bu yazı kesin hükümlere dayanmayan, yorumlardan ve söylentilerden oluşan bir yazı oldu. Bu konu için yazı yazmak yerine bir tartışma ortamında tartışmak çok zevkli olabilirdi. Bu yüzden yapacağınız yorumlar benim için çok önemli. Sizlerle bu konuyu uzun uzun tartışmak isterim. Görüşlerinizi heyecanla bekliyorum.

 

Print Friendly, PDF & Email
Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Nevzad Ali Kılıç

2013 Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunuyum. Tedarik zinciri danışmanlığı, proje ve tedarik zinciri mühendisliği görevlerimin ardından şu an Flo Mağazacılık bünyesinde Lojistik ve Depo Yönetimi Süreç Geliştirme Uzmanı olarak görev almaktayım.