Üretim Çizelgeleme Eğitimleri 28 – İş Çizelgeleme Nedir?

Ana üretim çizelgesi baz alınarak rotalama, yükleme ve sıralama işlemleri bitirildikten sonra tüm işlerin ne zaman başlayıp ne zaman biteceğini, işlerin hangi tezgahlarda kimler tarafından hangi sırayla yapılacağını açıkça belirleyen bir üretim çizelgesi hazırlanır. Dolayısıyla çizelgeleme; her bir parça, ürün, iş ya da işlemin ne zaman başlayıp ne zaman biteceğinin; işlemlerin hangi bölüm ve tezgahlarda kimler tarafından hangi sırayla yapılacağını belirleme işlemidir (Özden, 1989).

Çizelgeleme üretim planının içerdiği bilgilere göre yapılmaktadır. Çizelgeleme yapılacak işletme ya da kurumun çıktı çeşitliliği çok fazla değil ise çizelgeleme işlemi yapmak çok zahmetli olmamaktadır. Çizelgeleme çalışmasını zorlaştıran etmenler; ürün çeşitliliğinin fazla olması, mevcut kaynakların yanlış tespiti ya da tespit edilememesi ve yapılacak işlerin herhangi bir ölçüsünün ya da kısıtlamasının olmamasıdır. İşletmelerin ya da kurumların çizelgeleme yapmalarının temel nedenleri; tüm kaynakların etkin biçimde kullanılması, talep ve isteklere olabildiğince hızlı karşılık verilmesi, yarı mamul stok tutumunun azaltılması ve işlerin teslim tarihlerinde gecikme yaşanmamasıdır.

İş çizelgelemede çizelgeleme birçok etmene bağlı olarak değişmektedir. Atölyenin tipi, işlerin gelişleri, makinelerin tipi ve özellikleri, makineleri kontrol eden iş görenlerin özellikleri ve tesisin toplam kapasitesi temel etkenlerdir.

Çizelgeleme çalışmalarının kolaylaşması için bazı bilgilere sahip olmak gereklidir;

  • Fazla mesai, vardiya, izin ve dinlenceler ile ilgili yasal maddeler ve sendika ile yapılan sözleşme esasları, firma çalışma takvimi ve bu takvimin şekli.
  • Belirli bir döneme yönelik üretim planı, var olan siparişler.
  • Üretilecek olan tüm parça ve ürünler ve bunlara ilişkin ürün ağaçları.
  • Üretilecek ürün ve parçalar için; içeride yap, dışarıdan satın al ve dışarıda yaptır ilkeleri, malzeme tedarik olanakları.
  • Üretilecek ürün ve parçalar için teknolojik işlem sırası.
  • Var olan tesisin ve tezgahların kapasiteleri.
  • Ekonomik üretim hacimleri.
  • Çalışanların durumları; verimlilikleri, iş temposu ve devamsızlık bilgileri.
  • İşleri sıralamadaki başlatma kuralları.
  • İşlem gören siparişler ile ilgili bilgiler, tamamlanma oranları, sayıları ve bitiş tarihleri.
  • Tezgahların bakım durumları, arızaların nitelik ve nicelikleri, dönemsel bakım onarım tarihleri ve süreleri.

Çizelgeleme çalışmaları kendi aralarında ikiye ayrılırlar İleriye doğru çizelgeleme ve geriye doğru çizelgeleme.

İleriye Doğru Çizelgeleme Nedir?

İleriye doğru çizelgeleme tekniği uygulanırken, işler başlangıç tarihleri temele alınarak geleceğe doğru sıralanır. Sıralama yaparken dikkat edilmesi gereken nokta bitiş tarihi, doğru bir sıralama yapıldıktan sonra belirlenir. İşler en kısa zamanda bitirilmek isteniyorsa bu teknik kullanılmaktadır.

Geriye Doğru Çizelgeleme?

Geriye doğru çizelgeleme tekniğinde işler teslim tarihleri baz alınarak, son operasyondan ilk operasyona doğru sıralanmaktadırlar ve işlerin başlangıç tarihleri bu sıralamaya göre belirlenmektedir.

Bir sonraki yazımda ileriye ve geriye doğru çizelgeleme için uygulama yapacağım.

Soru ve görüşlerinizi merdogan@industryolog.com adresinden benimle paylaşabilirsiniz.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle, bilimle kalın..