Herkese merhaba,

Bugün daha önce birinci bölümünün yazmış olduğum “Toyota Production System’in “ ikinci bölümü ile devam edeceğim. Birinci bölümde tam zamanlı üretimden, kanbandan ve jidoukadan bahsetmiştik.  Bu bölümümüzde andon sistemi , muda, mura ve muri’den bahseceğim. Keyifli okumalar.

Andon Nedir?

Konveyör kullanılan hat işlerinde, kalite vb. Konular ile ilgili bir problem yaşandığında, belirli yerlerde bulunan acil durum düğmesine basıldığında Andon’da bir uyarı çıkar ve yetkili kişiye problem bildirilmiş olunur. Andon panosu da belirli yerlerde bulunan bir ekrandır. Ekran acil düğmesine basıldığında normaldeki renginden farklı renk alır ve alarm sesi gibi bir ses çıkartır. Böylece hem sesli hemde görsel uyarı yapılmış olur.

Pokayoke Nedir?

Pokayoke ekipman açısından bulunun önlem sistemidir. Bir proseste problem ortaya çıktığında, hızlı bir şekilde problemi bildirerek ekipmanı durdurur böylece problemli parça oluşumu önlenmiş olur.Ve sonraki prosese problemli parçaların geçişi önlenir.

KAİZEN Bakış Açısı ve Yaklaşımı

1.Muda Bilinci

TPS (Toyota Production System), mudaların tamamen ortadan kaldırılmasıyla üretkenliği artırmaktadır. Bu noktada, muda bilincini geliştirmek gereklidir.

MUDA Nedir? : Katma değeri yükseltmeyen, çeşitli olgu ve sonuçlara denir. Farklı bir şekilde söylersek, üretim alanındaki muda “ sadece maliyeti artıran üretim unsurları”dır.

1.1 İş ve Muda

Üretim faaliyetlerinin içerisinde işler gerçekleştirilirken çalışma hareketleri ayrıntılı bir şekilde gözlemlendiğinde, bu hareketler aşağı yukarı 3 gruba ayırabiliriz.

*Muda

*Katma değeri olmayan ek işler

*Ana iş

1.2 Muda Çeşitleri

TPS içerisinde mudalar 7 grupta incelenir.

1.2.1  Hata, onarım mudası

Hatalı ya da onarım gerektiren ürünler üretilir, bu sebeple de kaliteyi düşürüp, maliyeti artıran bir mudadır.

1.2.2  Fazla üretim mudası

Fazla üretim mudasını iki  grupta inceleyebiliriz. Birincisi, ihtiyaçtan fazla üretim yapmaktır. İkincisi ise, gereğinden fazla bir hızda üretim yapmaktır. Fazla üretim mudası, diğer mudalara da davetiye çıkardığı için en çok önemsenen mudalardandır.

1.2.3  İşleme mudası

Prosesin ilerleyişinde ya da işlenen parçaların üzerinde gereksiz işlemler yapılmasına denir.

1.2.4  Taşıma mudası

Taşıma sadece malzemeler için değil, çeşitli bilgileri de taşıdığı için büyük role sahiptir. Ancak JIT üretimi için gerekli taşımanın dışında yapılan taşıma hareketlerine taşıma mudası denir.

Taşıma muda’sını ortadan kaldırmak için;

*Mesafenin mümkün olduğunca kısa hale getirilmesi gerekir.

*Parçaları geçici olarak bir yere yerleştirilmesinin ortadan kaldırılması gerekir.

1.2.5  Stok mudası

Tüm prosesler rasındaki hazır parçaların ihtiyaç duyulandan fazla bir miktarda tutulması, yan sanayilerden gelen parça miktarının normalden fazla olduğu durumlarda ortaya çıkan mudadır.

1.2.6  Hareket mudası

Çalışma proses içerisinde katma değeri olmayan insan ya da ekipman hareketlerine denir.

1.2.7 Bekleme mudası

Ekipmanlar otomatik bir şekilde işlem yaparken, operatörün ekipmanın yanında durup onu izlemesi, başka bir iş ile ilgilenmek isterken, ekipman çalışıyor diye o işe başlayamaması gibi durumlar bekleme mudasıdır.

1.3 Mura ve Muri

Kalite dalgalanmalarına yol açıp, maliyeti yükselten sebepler yalnızca mudalar değildir. Mura ve Muri’lerde buna dahildir.

1.3.1 Mura

Araç ya da parçaların üretim planı tek düze değildir. Geçici olarak artıp, azalarak değişim göstermesine denir.

1.3.2 Muri

Üretim yerinde, insan açısından, ruhsal ve fiziksel açıdan aşırı iş yüküne maruz kalmaktır. Makine-ekipman açısından ise, bu makinelerin, sahip oldukları kapasitelerin üzerinde iş yükü bindirilmesidir.

1.4 İnsan İşi ve Makine İşi 

Üretim sahasında mudayı ortadan kaldırıp, kaizen uygulamaları yaparken, TPS’in en önemli düşünce şekillerinden biri olan insan ve makine işinin birbirinden ayrılma düşüncesi vardır.

1.4.1 İnsan İşi 

İnsan işi (Manuel iş) , operatörün yaptığı iştir. Örneğin: Malzemeyi makineye yerleştirmek, çıkarmak.

1.4.2. Makine İşi

Makine ekipmanlarının yaptığı iştir.

2. Verimlilik ve işletmenin etkinliği 

Verimlilik:  Gerçekleşen iş miktarının, standart değerlerle gerçekleştirilen iş miktarına oranıdır.

Etkinlik: Giriş ile etkin çıkışın oranıdır.

2.1 Tek Tek Verimlilik ve Genel Verimlilik 

Tek tek prosesleri, bu hatların toplandığı ana hatları merkez alarak tüm fabrikayı görecek şekilde baktığımızda, çeşitli aşamalarda verimlilik artışı olacaktır.

Tek Tek Verimlilik : Tek Tek proseslerin, hatların ya da tüm makine-ekipmanların önceki proses ya da hat ile ilgisi olmadan, sadece kendi prosesi ya da sadece kendi makinalarının verimliliğini artırmasıdır.

Genel Verimlilik : Yalnızca hesaplanan verimlilik artışını hesaplamak değil, proseslerin, hatların, tüm fabrikaların çeşitli seviyelerdeki verimliliğinin artması dahası, bunun bütün olarak verimlilik artışına bağlanmasıdır.

Kapasite Kullanım Oranı 

 Kapasite kullanım oranı = (günlük satış oranı / İşleme kapasitesi ) x 100 

Kapasite kullanım oranı satışa göre belirlendiği için %100’ün üzerine de çıkabilir altına da inebilir.

Makinaların Güvenilirlik Oranı 

Ekipmanlar kullanılacağı zaman sorunsuz şekilde çalışma oranıdır.

İkinci Bölüm burada sona ermiştir. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere.

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz