Tedarik Zinciri Eğitimleri 4 – Tedarik Zincirinin İş Süreçleri 1” isimli yazımızda anlatmaya başladığımız tedarik zincirinin iş süreçleri konusunun devamı ile yine karşınızdayız. Bu yazımızda iş süreçlerinin kalan 5 maddesinden bahsedip sizinle birlikte konuyu öğrenmeye çalışacağız. Şimdiden hepinize keyifli okumalar dilerim.

Tedarik zincirinin o derin kuyusuna inmeye başlamıştık. Kuyunun ilk bölümü olan iş süreçlerini 8 eşit parçaya bölmüş ve bu 8 eşit parça hakkında konuşmaya başlamıştık. İlk 3 maddeyi bir önce ki yazımızda sindirmeye çalışmıştık. Kaldı elimizde 5 madde. Şimdi bu 5 maddeyi konuşalım. Ama isterseniz önce neydi bu 8 madde hatırlayalım birlikte.

Müşteri İlişkileri Yönetimi

Müşteri Hizmetleri Yönetimi

Talep Yönetimi

Sipariş Gerçekleştirme

Üretim Akışı Yönetimi

Tedarik

Ürün Geliştirme ve Ticarileştirme

İadeler

Sipariş Gerçekleştirme Süreci

Doğru ürünü doğru yerde doğru zamanda doğru fiyata doğru müşteriye verebilme sanatıdır.

Tedarik zinciri yönetiminde “doğru” ifadesi çok önemli bir ifadedir. Sipariş gerçekleştirme sürecinin yönetimi de ürünü müşteriye tam zamanında verebilme çalışmalarıdır. İster seri üretimde, isterse sipariş bazlı üretimde, yüksek sipariş hacimlerini karşılamak büyük önem taşır. Sipariş gerçekleştirme süreci, bütünleşik bir üretim, dağıtım ve ulaştırma planlaması gerektirir. Amaç, tedarikçilerden işletmeye ve müşteri gruplarına kesintisiz bir süreç geliştirmektir.

Genel olarak süreç şu adımlarla yürümektedir:

Sipariş hazırlama

Siparişi iletme

Sipariş girişi

Siparişi gerçekleştirme

Sipariş durum raporunu hazırlama

Bu süreçlerin her birisi siparişin büyüklüğüne göre ek süreler isteyebilir. Süreçlerin birbirine bağımlı olduğunu düşünürsek süreçlerin zamansal olarak çok iyi planlamalıyız. Planlamada yapılacak ufak hatalar dalga dalga büyüyerek sipariş teslim tarihini geciktirmemiz ile sonuçlanabilir. Bir de her siparişin teslim tarihi değişiklik gösterebileceği için bu sürecin çok iyi kontrol altında tutulması önemlidir.

Üretim Akışı Yönetim Süreci

Bu konuda yazmadan önce ilerleyen günlerde uzun uzun bahsedeceğimiz iki kavramdan da bahsetmemiz gerekiyor. İtme ve çekme sistemleri nelerdir sorusuna 1-2 cümle ile cevap bulalım isterseniz.

İtme ve çekme sistemleri bir üretim kontrol sistemidir.  Bir itme sisteminde, iş emirleri çizelgelenmiştir ve malzeme üretim hattında itilir. Bir çekme sisteminde, her bir ürün montaj prosesinin başlangıcı, başka bir ürünün bitişi ile tetiklenir. İtme sistemleri biraz daha geleneksel üretim teknikleridir.

Geleneksel üretim yönetimini uygulayan firmalar, geçmiş tahminler üzerine üretim yaparak dağıtım kanalındaki müşterilerine ürün sağlamaktadırlar. İtme sistemi olarak adlandıracağımız bu üretim sonucunda ortaya çıkan ürün karması stok ve depolama maliyetlerinin artmasına, marka değerinin düşmesine ve kalite problemlerinin gizlenmesine yol açmaktadır.

Tedarik zinciri yönetiminde ise müşteri ihtiyaçları dikkate alındığından üretimde çekme sistemi kullanılmıştır. Bu yüzden üretim süreçleri, piyasa değişikliklerine cevap verecek esneklikte tasarlanmıştır. Siparişe özel kitle üretimi yapmak için esnekliğe gereksinim vardır. Siparişler, çeşitli parti boyutlarında tam zamanında gerçekleştirilir. Üretim öncelikleri, teslim tarihlerine göre yürütülür. Bu nedenle üretim planlaması yapanlar, her bir müşteri segmentine göre strateji geliştirmek için müşteri planlayıcıları ile birlikte çalışmaktadırlar.

Tedarik Süreci

Üretim akışını desteklemek ve yeni ürünler geliştirmek için tedarikçiler şirketin stratejik planlamasına katılabilir. Tedarikçiler, kuruma katkısı ya da önemi bakımından çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulabilir. Uzun dönemli stratejik birliktelikler, önce küçük bir anahtar tedarikçi grubu ile geliştirilir. Arzu edilen sonuç, her iki tarafın da kârlılığıdır. Anahtar tedarikçilerin ilk tasarım sürecine katılmasıyla ürün geliştirme zamanında kayda değer bir azalma görülecek ve geleneksel tedarikçi ilişkisi bu yolla değişecektir.

Ürün Geliştirme Süreci

Mavi okyanus stratejisinden bahsetmiştik daha önce sizlere. İsterseniz yazıya buradan ulaşabilirsiniz: “Satış Pazarlama Yöntemleri 4 – Mavi Okyanus Stratejisi“. Mavi okyanus stratejisinde kurumların yeni bir ürün yeni bir sektör bulma yarışları hakkında yazmıştık. İşte bu aslında tedarik zincirinin iş süreçlerinin altında kalan bir konudur. Yeni bir ürün şirketin can damarıysa, sonra ki ürün geliştirmeleri ise şirketin yeni can damarlarıdır. Ne kadar çok can damarınız varsa o kadar çok ayakta kalabilirsiniz. Bir can damarınızdan olsanız bile yeni bir can damarı ile yola devam edebilirsiniz. Müşterilerinizi ve tedarikçilerinizi de takımınıza katıp bütünleştirmeniz gerekmektedir. Günümüzde kurumlar ürün yaşam döngüsünü kısaltmayı kendilerine bir görev olarak atamaktadırlar. Rekabet şartlarında ayakta kalmanın altın kurallarından biride yeni ürünler geliştirmek ve üretebilmektir. Ürün geliştirme ve ticarileştirme sürecinde firmaların dikkat etmesi gereken bir takım özellikler vardır. Bunlardan başlıcaları; ihtiyaçlarını açıkça ifade edebilen ve edemeyen müşterileri tanımak, müşteri ilişkilerini yönetmek ve koordine etmek, tedarikçileri seçmek, imalat için üretim teknolojisi geliştirmek ve ürün-pazar kombinasyonunu gerçekleştirmektir.

İade Süreci

Bir iş süreci olarak iadelerin yönetimi, tedarik zinciri yönetiminde rekabet avantajının sürdürülebilirliğini sağlar. İadelerin etkin yönetimi, verimlilik adına bir fırsat olup, tedarik zincirinde müşteri memnuniyeti açısından da önemli bir süreçtir.

Konuya bir örnek vererek konuyu bağlamayı düşündük. Zara firmasının başarısının altında yatan sebeplerden birini sizler için inceledik:

Tedarik zincirinde grup olarak çalışmanın getirdiği başarıya örnek istiyorsanız eğer Zara’yı incelemenizi öneririm sizlere. Zara İspanya Merkezli büyük bir giyim üreticisi ve perakendecisi bir kurum. Normal şartlar altında tekstil sektöründe tedarik zinciri döngüsü her yeni ürün grupları için ortalama 6 aydır. Ancak Zara tedarikçileri ile yaptığı iş ortaklığı sayesinde zincirin döngüsünü önce 5-6 haftaya daha sonra 1 aya kadar düşürmeyi başardı. Neredeyse her ay yeni bir ürün grubu ile müşterilerinin karşısına çıktı. Yeni ürün grubunu normal fiyatlardan sattı başka bir ürün grubu geldiği zaman artık eski sınıfına giren ürün grubundan elinde kalanları indirimli satma yoluna gitti. Çok iyi bir tedarik zinciri planlaması yaparak tedarik zinciri yönetimini etkin kullandı. Tüketicilerini, tedarikçilerini de işin içine soktu. Onları da takımın bir parçası yaptı. Günümüzde Zara tekstil sektöründe dünyanın en büyük firmalarından biridir. Bu başarısının altında etkin ve doğru kullanılan tedarik zinciri yönetimi yatmaktadır.

Tedarik zinciri yönetiminin önemi uzun yıllar önce anlaşılmıştı. Bu çok önemli konu çok fazla iş koluna ayrılmış ve içerisinden farklı farklı süreçleri doğurmuştur. Biz son iki yazımızda tedarik zincirinin o derin kuyusunun ilk aşaması olan iş süreçlerinden bahsettik. Umarım sizler için keyifli bir yazı olmuştur. Yorum ve görüşleriniz bizim için çok önemlidir. Yorum ve görüşlerinizi bekliyoruz.

Tedarik Zinciri Eğitimleri yazı dizisi:

Tedarik Zinciri Eğitimleri 1 – Tedarik Zincirine Giriş

Tedarik Zinciri Eğitimleri 2 – Tedarik Zincirinin Tarihsel Yolculuğu

Tedarik Zinciri Eğitimleri 3 – Tedarik Zincirinin Temel Kavramları

Tedarik Zinciri Eğitimleri 4 – Tedarik Zincirinin İş Süreçleri 1

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
Nevzad Ali Kılıç
2013 Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunuyum. Tedarik zinciri danışmanlığı, proje ve tedarik zinciri mühendisliği görevlerimin ardından şu an Flo Mağazacılık bünyesinde Lojistik ve Depo Yönetimi Süreç Geliştirme Uzmanı olarak görev almaktayım.