PLC Nedir ve Nasıl Çalışır ?


PLC Nedir ve Nasıl Çalışır ?

 

Endüstri 4.0 ile otomasyon son derece önemli hale gelmiş, otomasyon için de PLC önemli hale gelmiştir. Peki bu PLC nedir, ne işe yarar ? Bu yazımda sizlerle PLC den genel yapı itibariyle bahsettim. Keyifli okumalar..

 

PLC Nedir ?

PLC’nin açılımı Programmable Logic Controller ve türkçesi ise Programlanabilir Mantıksal Denetleyicidir. PLC, fabrikaların üretim bölümlerinde veya makinelerin kontrolü gibi işlemlerin denetiminde kullanılan otomasyon cihazıdır. Genel bir tanım yapılacak olursa; girişleri lojik, veri işleme, sayma, karşılaştırma, aritmetik gibi bir veya birkaç işlem yaptıktan sonra çıkışa atayan, programlama desteği olan entegre bir cihazdır. Örneğin bir çamaşır makinesinin çalışmasını PLC dilinde söyleyecek olursak ; 45 dakika yıka, yıkamayı durdur, 15 dakika durulamaya başla, durulamayı durdur,10 dakika sıkmaya başla, sıkmayı durdur, işlemi bitir. Bir çoğunun üzerinde rs-485 ve rs-232 seri modbus haberleşme portları mevcuttur. Protokol olarak ascii veya rtu olarak seçim yapabilirsiniz.Girişler npn ve pnp, çıkışlar ise röle veya transistör tip olabilir. Bilgisayardan arayüz programlarını kullanarak usb portunuzu seri bir dönüştürücü ile çevirerek online olarak bağlanabilirsiniz. İki tip programlama yapılarına sahiptirler birincisi fonksiyon blokları ikincisi ise ladder diagramdır. Genelde uzak doğu üretimi olan PLC modelleri ladder dilini kullanarak programlanmaktadır.

 

 

PLC 4 aksamdan oluşur;

Merkezi İşlem Ünitesi

PLC’nin beynidir. PLC’nin yaptığı tüm işlemler burada gerçekleşmektedir. İki ayrı PLC ayrı mikro işlemciyi kullanabilir. Fakat işletim sistemleri farklı olması sebebiyle sonuçları da farklı olabilir.

Bellek Ünitesi

Adından da anlaşılacağı gibi PLC programlarının hafızasıdır.Her PLC’nin kendine özgü programı vardır ve bu programlar PLC’nin hafızasında saklanır. Verileri CPU ya gönderirler. Buradaki hafıza tekrardan yazılıp silinebilir türdendir.

Giriş Ünitesi

PLC nin girişindeki analog işaretleri dijital işaretlere çeviren bölümdür. Kontrol edilen sistemdeki sensöre göre giriş ünitesi üzerinden sinyal alınır. Giriş birimi akım türü alternatif de olabilir doğru akım da olabilir. 

Çıkış Ünitesi

Çıkış birimi, PLC’de hesaplanan çıkış noktalarına ilişkin lojik gerilim voltajını, kontrol edilen sistemdeki kontaktör, röle, selenoid gibi kumanda elemanlarını sürmeye uygun elektriksel işaretlere dönüştüren birimdir.

Neden PLC tercih edilebilir ?

  • Arıza bakımından az sorun çıkartırlar. Bakımları kolaydır. 
  • Çevre koşullarına dayanıklı malzemelerden yapılmaları bakımından çevreden gelecek tehlikelere karşı dayanıklıdırlar.
  • Hazırlanmış fonksiyonlar direkt olarak kullanılabilir.
  • Giriş ve çıkış noktaları bakımından az kablo kullanımı sayesinde de fazla yer kaplamazlar.
  • Bilgisayar ile kontrol edilebilirler.
  • Ucuzdurlar.

PLC Kullanım Alanları  

  •  Sıra Kontrol: PLC’ nin en çok kullanılan özelliğidir. Bu özellik paketlemeden başlayarak asansör endüstrilerinde bile kullanılmaktadır.
  •  Hareket Kontrol: Adımları takip eden sonsuz makinelerde örneğin; kauçuk, film ve kartezyen robot endüstrilerinde kullanılır.
  • Süreç Denetimi: Makineler çalışır durumda olduğunda makinelerin hız ayarlarını, ağırlıklarını, debini, basıncını, sıcaklığını kontrol eder.
  • Veri Yönetimi: Burada çoğu PLC’ ler zaman v.b kavramlarla değil algılama (sensör) kavramıyla çalışır. Örneğin; aydınlatma, havalandırma ( klima), çimento, tekstil, robot vb. sanayilerde kullanılır.

PLC ;

  • Maliyet,
  • Giriş-çıkış (lojik, dijital)  noktası sayısı ve elektriksel özellikleri,
  • Program ve veri belleği kapasitesi,
  • Komut işleme hızı,
  • Zamanlayıcı ve sayıcı sayısı,
  • Gerçek-zaman saati,
  • Kesme işletim yeteneği,
  • İletişim olanakları,
  • Program yedekleme olanağı,
  • Yarı iletken çıkışların dielektrik dayanımı düzeyi,
  • Teknik destek,
  • Şifre koruması.

bakımından değerlendirilmelidir. Sistemleri robotize etme fırsatı sunan PLC ye rağbet giderek artmakta ve bu konunun önemi her geçen gün ciddiyet kazanmaktadır.  

Hayatta daime üretken olmanız dileğiyle.. Esen kalın.

 


Like it? Share with your friends!

1559
Mehmet Uşak

Öğreterek öğrenme, öğrenmenin en etkili yoludur ve bilgi de paylaştıkça çoğalır. Bilginin verdiği özgüven ve mutluluk ise paha biçilemez.

More From: Endüstri Mühendisliği

DON'T MISS