Minitab Eğitimleri 7- One Way Anova

Merhabalar minitab eğitimlerine One Way Anova testi ile devam ediyoruz. Anova 3 yada daha fazla bağımsız grubun ortalamalarını karşılaştırmak üzere kullanılan bir testtir. Örneğin dört farklı ürün grubu üzerinde ölçümler alıp bu ürünlerin ortalama ömürleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test ediyor olalım. Anova bu testi yaparken aynı zamanda olası bir farklılıkta hangi grubun diğerlerinden farklı olduğunu anlayabilmemize de olanak verir. Anova testini yapabilmemiz için grupların birbirinden bağımsız ve verilerinin normal dağılıma uygun olması gerekmektedir. Hemen bir örnek üzerinde uygulamamızı gösterelim.

Aşağıda A partisinin 5 farklı bölgeden elde ettiği oylara ait veriler bulunmaktadır. A partisi bu oylara göre önümüzdeki seçimlerde bir takım stratejiler geliştirmeyi amaçlamıştır. A partisinin bu bölgelerdeki etkinliğini kontrol edelim. (Not: Veriler normal dağılmıştır.)

Öncelikle hipotezlerimizi kuralım.

H1: A partisinin bölgelerdeki etkinliği arasında anlamlı bir fark yoktur.

Ho: A partisi en az bir bölgede farklı etkinlik göstermektedir

Verilerimiz normal dağıldığından direkt testimize geçebiliriz.

Bunun için sırasıyla Stat- Anova- One Way adımlarını takip ediyoruz.

Gelen pencerede ilgili yerleri aşağıdaki gibi dolduruyoruz.

Diyelimki bölgeler arasında bir farklılık var ve biz bunun hangi bölgede olduğunu öğrenmek istiyoruz bunun için Tukey testi yaparız. Tukey için Comparisons seçeneğinden Tukey’ i işaretlememiz yeterlidir.

Şimdi sonuçları görelim. Anova testinin sonuçları aşağıdaki gibidir.

Burada P değerimiz 0,05 ten büyük olduğu için Ho hipotezimiz kabul ediliyor. Buna göre A partisinin bu beş bölgede de aynı etkinliği gösterdiğini söyleyebiliriz.

Tukey testi eğer bir farklılık olursa bunun hangi grupta olduğunu bize gösterirdi. O halde bu testin sonucunun da hipotezimizi destekler nitelikte olması gerekmektedir. Kontrol edecek olursak;

Grouping kısmı altında tüm bölgelerimizin A ile belirtildiğini görüyoruz. Bu durum bölgelerin aynı gruba ait olduğunu ve aralarında bir farklılık olmadığını ifade etmektedir. Örneğin 4 bölge A grubu ile belirtilirken 1 bölge B grubu ile belirtilmiş olsaydı bu durumda B ile belirtilen bölgede diğerlerinden daha farklı bir etkinlik gösterildiğini söyler ve bu bölge için farklı stratejiler geliştirilmesi gerektiği yorumunda bulunabilirdik.

Örneğin aşağıda Tukey ile belirlenmiş bir farklılığı görebiliriz.

1.ve 2. Gruplar A ile belirtilirken 3. Grubun B ile belirtilmiş olması o grubun diğerlerinden daha farklı bir ortalamaya sahip olduğunu ifade etmektedir.