Üretim planlama ve kontrol eğitimlerimize MRP ile devam ediyoruz. Bir önceki yazımda talep tahminlerimiz ile üretim miktarlarını belirlemiştik. Üretim miktarlarının belirlenmesi bize bir ihtiyaç doğurmaktadır. Bu ihtiyaç Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) ‘nı çalıştırmaktadır. Bu yazımda MRP nedir ile başlayıp içeriğiyle ilgili gerekli bilgilere değinmeye çalışacağım.

MRP NEDİR?

Değerli okurlar MRP’nin çalışmasıyla bağımlı stok kalemleri için ne zaman ve ne kadar sipariş edilmeli sorularına cebe en uygun cevabı bulmuş oluruz. Bağımsız talebi olan bitmiş mamulden de geriye doğru giderek gerekli parça ve malzemeleri tam ihtiyacımız olduğu anda MRP sistemi hazır bulundurmaktadır.  Evet sistem dedik, bu sistemdeki amaç envanter yatırımlarını minimize etmek, üretimi ve etkenliği arttırmak ve alıcıya yapılan hizmeti geliştirmektir.

Her sistemde olduğu gibi MRP sisteminin de girdisi, süreci ve çıktısı bulunmaktadır.

MRP’nin girdilerine bakacak olursak;

  1. Ana Üretim Programı

MRP’nin çalışabilmesi için ana üretim planı olmazsa olmazdır. En son üretilen ürünlerimizin ne zaman ve ne kadar üretildiğini gösteren ana üretim planı bizim hammaddemizdir.

  1. Parça Numaraları

Her kurumun kendine özgü bir stok kodlama sistemi vardır. Bu kodlama sistemini kolay, anlaşılır ve parçaya uygun bir şekilde oluşturmamız daha kaliteli bir sistem sağlayacaktır.

  1. Ürün Ağacı Bilgileri

Son ürünü üretebilmek için gerekli tüm malzemelerimizin ve bu malzemedeki ürünlerin nasıl yapıldığını içeren bir malzeme listemiz yani ürün ağacı bilgilerimiz de bizim hammaddemizdir.

  1. Stok Kayıtları

Tüm birimlerimizin stok durumları hakkındaki bilgilerini içermektedir.

Şimdide verilen girdilerle birlikte MRP süreç işleyişimizi gerçekleştirelim:

 İlk olarak üretim programına ve ürün ağaçlarına göre gerekli parçalar için brüt ihtiyaçları belirlemeliyiz ki stok durum kayıt bilgilerinden faydalanarak brüt ihtiyaçlarımızdan mevcut olan stok miktarımızı çıkartıp net ihtiyacımızı belirleyebilelim. Bu sırada da sipariş miktarımızı “net ihtiyaçlarımızı karşılayacak” şekilde uygun parti büyüklüğünde belirlemeliyiz. Üretim ve tedarik sürelerimizi dikkate alarak MRP sistemindeki ürün teslim zamanından geriye doğru gelerek sipariş zamanlarımızı belirlemeliyiz. Ve son olarak satın alma veya iş emirleri ilgili atölyeye bildirilmelidir.

Sürecimiz sona erdiğine göre oluşan çıktılara hep birlikte göz atalım;

Sipariş açma bilgileri

Açılmış siparişler için teslim sürelerini değiştiren yeniden programlama

Ana üretim programındaki değişme nedeni ile iptal edilen siparişler

Stok düzey bilgileri

Gelecek dönemler için planlar

Çeşitli konularda performans raporları

Planlanan ve gerçekleşen tedarik süreleri

Programdan sapmalar

Teslim tarihi gelen siparişler

Hurda miktarı, gelecek dönem için stok tahminleri

Maliyetlerin raporlanması

Üretim Planlama ve Kontrolün vazgeçilmezi olan Malzeme İhtiyaç Planlaması geçmişte olduğu gibi şimdide büyük öneme sahiptir. Yazımda MRP nin derinine inerek nasıl planlandığından bahsetmeye çalıştım.  Sizler için umarım keyifli bir yazı olmuştur.

Facebook Sayfamizdan Bizleri Takip Edebilirsiniz
İlknur Hazal Kızılboğa
Kırıkkale Üniversitesi - Endüstri Mühendisliği