Bugün hayal ettiğiniz mükemmel arabayı aldınız. Araba mükemmel boyutlarda, bagaj kapasitesi yanınızda istediğiniz her şeyi götürebilecek kapasitede, yakıt tüketimi minimum seviyede, kısa sürede çıktığı hızı gördüğünüzde kalbiniz yerinden çıkacak gibi. Rengi bile tam istediğiniz renkte. Bu arabayı bu fiyata alarak ne kadar doğru karar aldığınızı düşünüyorsunuz. Acayip tatmin içerisindesiniz. Ertesi gün aracı kullanırken müzik dinlemek için radyo düğmesine bastınız. Ses yok. Radyo düğmesi bozuk. Yolunuza devam ediyorsunuz. Hava sıcak oldu birden, klima düğmesini çalıştırıyorsunuz klimadan hava gelmiyor. Pencereleri açmayı deniyorsunuz fakat yolcu penceresi çalışmıyor.

Şimdi nasıl hissediyorsun?

Pek mutlu göründüğün söylenemez.Arabayla ilgili bazı beklentilerin karşılanmadı değil mi? Aslında klimanın çalışması, pencerelerin çalışması, radyonun çalışması olması gereken özellikler. Varlığında bir doyum oluşturmuyor. Pencere açıldı diye sevinen birini görmedim veya klima çalışıyor diye. İstediği renk arabayı alınca arabaya saatlerce hayran hayran baktığı olanı gördüm ben. Frederick Herzberg 1950’lerin sonunda bu durumları motivasyonu etkileyen faktörler adı altında 2 başlıkta toplamıştır. Motivasyon faktörleri – Hijyen faktörleri. Herzberg’in Çift Faktör  Teorisi olarak da biliniyor. Bu faktörlere yaklaşık 200 mühendis ve muhasebeci ile deney yaparak ulaşmıştır. Onlara geçmişte işlerinde tatmin edici durumları ve motivasyonlarını düşüren olayları düşünmelerini istemiştir. Daha sonra bu olayları, iyi veya kötü hisleri tanımlamalarını istemiştir. Yanıtlar incelendiğinde çalışanların iş tatminine veya iş tatminsizliği ile ilgili iki başlıkta toplamıştır. Bu faktörlere daha yakından bakalım.

Herzberg’e göre motivasyonel faktörler bireyi iş yerine bağlayan, çalışmaya heveslendiren , bireyi mutlu eden ve belli bir doyuma ulaştıran unsurlardır. Hijyen faktörler ise kişinin işten ayrılmasına, doyumsuzluğa ulaştıran unsurlardır.

Motivasyon Faktörleri “Motive edici Faktörler”

 Bu faktörler bulunmadığı taktirde çalışan doyumsuzluğa ulaşır. Varlığında motive oluyor ve çalıştığı işte belli bir doyuma ulaşıyor. Alına yanıtlara göre bu faktörler nelerdir;

  • Başarı
  • Takdir görme
  • Sorumluluk verilmesi
  • Yetkilendirilmenin arttırılması
  • Terfi
  • Yaptırılan işin önemi ve niteliği

Hijyen Faktörleri “Koruyucu Faktörler”

Bu faktörler zaten olması gereken faktörlerdir. Varlığı bir dert değil fakat yokluğu yara olan faktörler. Olduğu zaman çok da motive etmez fakat olmadığı durumlarda çalışma isteğini oldukça azaltır.

  • Zorlayıcı şirket sözleşmeleri
  • Çalışma ortamı
  • Ast-Üst ilişkileri
  • İş arkadaşlarıyla ilişki kalitesi
  • Ücret
  • Siyasetler