Blue Brain Nedir ?

Merhaba arkadaşlar bugün sizlere “Blue Brain” konusundan bahsedeceğim. Black Mirror dizisinin 4.sezonundan bir bölüm izlediğimde konuyu merak ettim ve internette Black Mirror ile araştırmalar yapmaya başladım, aslında Black Mirror önce sizin hayatınıza giriyor ve sizin önünüzdeki kısa bir süreyi tahmin edebiliyor bu durumda Blue Brain yani mavi beyin denilen bir çalışma ile yapılmaktadır.

Yapak zekâ, derin öğrenme, algoritma, nesnelerin öğrenmesi derken bilim insanları şimdide İsmini Blue Brain koydukları bir proje ile uğraşmaktadır. Bu proje insan beynini simüle ederek sizin yaşayacağınız şeyleri önceden deneyimleyebiliyor.

“Blue brain project” insan neokorteksini taklit etmek ve insan kapasitesini aşmak için İsviçreli Prof. Henry Markheim ve ekibi tarafından başlatılmıştır.

Mavi Beyin Projesine Giriş: Sayısal Kedi Beyni

Bilim insanları 144 terabaytlık RAM kullanarak kedinin 1 milyar nöron ve 10 trilyon sinapstan oluşan beyin zarının benzetimini yapmayı başardılar. Kedilerin kendini beğenmişlikleri hâlâ bir sır perdesi olarak duruyor ama bilim insanları 144 terabaytlık işleyen belleği sayısal kedi beynine çevirebilecek bir süper bilgisayarla kedi beyninin benzetimini yaparak bu sır perdesini aralayabilir.

IBM ve Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, bir kedinin beyin zarını “Mavi Gen” (Blue Gene) isimli dünyanın en güçlü dördüncü süper bilgisayarını kullanarak modellediler. Bu araştırmacılar 2007′de fare beyninin tümünü ve bu yıl içinde de insan beyin zarının %1inin benzetimlerini yapmışlardı.

Sayısal kedi beyni, gerçek kedi beyninden yaklaşık 100 kat daha yavaş çalışıyor. Fakat “Mavi Madde” (Blue Matter) adını verdikleri yeni bir algoritma sayesinde IBM araştırmacıları, insan beynindeki zar ve zarın altındaki bağlantıların şemasını çıkarabildiler. Bu bilgilerin ışığında 1 milyon beyin hücresi ve 10 trilyon nöron arasındaki bağ olan sinapslardan oluşan kedi beyin zarının benzetimini yaptılar.

İsviçreli bilim insanlarından oluşan başka bir grup da IBM’in süper bilgisayarını kendi projeleri olan sayısal fare beyninin nöronlarının kendi kendine nörolojik özellikler edinmeye başladığı “Mavi Beyin Projesi” için kullandılar. Grup, insan beynini de 10 yıl içinde taklit edebilmeyi umuyor.

Stanford Üniversitesi’nden diğer bir özgün adım ise insan beyninin darmadağınık, düzensiz yapısını “Neurogrid”dedikleri ufak bir aletle oluşturmaya çalışmalarıyla atılıyor. Neurogrid, alışılmış süper bilgisayarların aksine insan beyninin kullandığı kadar az enerjiyle çalışabilecek.

 

Yapay Beyin 2018 Yılında Üretilecek

Teknolojinin hızına erişmek mümkün değil. Daha 10 yıl öncesinde bugünkü cihazların pek çoğu hayatımızda yokken, bugün hepsi günlük yaşamın vazgeçilmezleri arasına girdiler. Teknolojinin hızının katlanarak artması her yeni haberde şaşırmamıza neden oluyor. Bunun son örneği ise Oxford Üniversitesi’nde görevli Henry Markram’ın yaptığı bir açıklama. Markram, yapay bir şekilde üretilmiş insan beyni için sadece 10 yıl gerektiğini açıkladı.

Geçen yaz Oxford’daki teknoloji konferansında bir araya gelen bilim insanları onun açıklamalarıyla şaşkına döndü. Doktorluktan bilgisayar mühendisliğine geçen Profesör Henry Markram ekibinin 2018 yılına kadar dünyanın ilk bilinçli yapay zekasını hayata geçireceğini açıkladı ve şimdi ekibiyle birlikte bunun için çalışıyor.

2018 yılına kadar bilinçli ve zeki bir yapay beyin oluşturmayı amaçladıklarını söyleyen İsviçre Lozan Enstitüsü’nden Prof. Henry Markram, bu beynin düşünebilecek, hissedebilecek ve aşık bile olabileceğini söylüyor.

Bu Projeye Mavi Beyin (Blue Brain) adı verilmesinin nedeni, IBM’in gelişmiş karmaşık bilgisayarlarının takma adının Büyük Mavi (Big Blue) olması. Çünkü bir farenin beyninin bir bölümü, bunlardan biri olan BlueGene/ L süper bilgisayarında modellenmiş bulunuyor.

Günümüzde bu denli araştırmalar ve geliştirmeler devam etmektedir. Bakalım bundna 10 yıl sonra bin insan beyni modellenmiş olabilecek mi? Bunu gerçekten bende çok merak ediyorum. Son olarak yazının bitiminde en başta bahsettiğim Black Mirror dizisinin Barış Özcan tarafından yorumlandığı bir videoyu sizlerle paylaşacağım. Sağlıcakla Kalın…