80’e 20 Kuralı (Pareto Analizi)

“Zaman yaratma kaygısından kurtulup, düşüncelerimi ve paylaşmak istediklerimi yazıya dökmeye karar verdim.”

Merhabalar. Bugün sizlere Pareto Analizi diğer adıyla ABC Analizi hakkında birtakım bilgiler vereceğim. İlk olarak Pareto Analizi’nin tanımından ve tarihsel gelişiminden, daha sonra ise ne işe yaradığından ve nasıl yapıldığından bahsedeceğim. Ayrıca örnekler vererek konunun daha iyi anlaşılmasını sağlayacağım. Şimdiden keyifli okumalar dilerim.

Pareto Analizi ve Tarihsel Gelişimi

Pareto analizi bir kalite diyagramı ve kalite kontrol araçlarından biridir. Pareto analizi, bir problemi oluşturan nedenlerin ne olduklarını ve önem derecelerini belirlemek için kullanılır.

Başka bir deyişle Pareto analizi, odaklanılması gereken konuları, nispeten daha önemsiz konulardan ayırmak için kullanılan basit fakat etkili bir metodun adıdır. 

Pareto analizi, ünlü İtalyan ekonomist Wilfredo Pareto tarafından 1897 yılında ortaya atılmıştır. Asıl amacı ülkede yaşanan gelir dağılımı eşitsizliğini gündeme taşımak olan ekonomistin yaklaşımını Amerikan iktisatçı M.C. Lorenz de 1907 yılında bir grafik ile desteklemiştir. 20 80 ilkesi olarak da bilinen bu yaklaşıma göre %80 geliri, %20’lik bir azınlığın elde ettiği; kalan %20 gelirin ise toplumun geri kalan %80’i tarafından paylaşıldığı öngörülmüştür. 

Pareto Analizi ne işe yarar?

Örneğin, Pareto uygulamasını bir fabrikada üretilen ürünlerin hataları değerlendirmek için kullanalım. Kullandığımız bu Pareto analizi ile:

  • Tüm hatalara üst çerçeveden bakılabilir,
  • Hataların içinden en önemlisi belirlenir,
  • Hataların önem dereceleri ayrı ayrı görülebilir,
  • Hatalara göre üretimle ilgilenen kişiler çıkacak sonuca göre doğru hareket ederler.

Pareto Analizi nasıl yapılır?

Pareto analizi yapmak için;

  • İlk olarak ilgilenilecek sorun belirlenir.
  • Belirlenen sorunla ilgili veriler alınır.
  • Alınan veriler bir tabloya dökülür.
  • Alınan verilerin toplamı elde edilir.
  • Verilerin toplamını %80’ e denk gelen kısımları işaretlenir. Yani bu aşamada kümülatif dağılım hesaplanmış olur.
  • Elde edilen sonuçlara göre sorunun %20’ si sorun sayısının %80’ inin kaynağı olduğu görülür.
  • En son aşamada ise etkin bir sonuç için grafik çizilir.

Gelin bir örnekle Pareto analizini daha iyi kavrayalım.

ÖRNEK:

Dikiş atölyesinde meydana gelen firelerin nedenlerinin %20 sinin iyileştirilmesiyle, çıkan fire miktarının %80 oranında azaltılması için pareto uygulanması.

Pareto Uygulanması

Sonuç

Verileri analiz ettiğimizde aşağıdaki sonuç ortaya çıkar:

Eğer  “Yaka ölçüsü fazla, Kol astarı fazla, Ölçü farkı” konularında iyileştirme yapılırsa sorunların %81,3 ‘ü çözülmüş olur.

Firelerimizin %80’i yapılan hataların %20’lik bir kesimiyle ilgilidir ve bizde o %20’yi bulduk.

Günlük hayatta pareto analizi örnekleri

  • Görüştüğünüz kişilerin %80’i, rehberinizin sadece %20’sini oluşturur.
  • Müşteri şikayetlerinin %80’i, sadece şikayet çeşitlerinin %20’si tarafından gerçekleşir ve toplam müşterilerin %20’si tarafından yapılır.
  • Kişisel hataların %20’sini azaltmak, performansın %80 artmasına sebep olacaktır.
  • Bir şirketin kazançlarının %80’i, müşterilerin %20’si tarafından sağlanır.
  • Bulunan fikirlerin %80’i, çalışmana ayrılan zamanın %20’sinde ortaya çıkar.

Pareto Analizi, kalite kontrol açısından çok önemli bir konudur. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, esen kalın..